Ustawa - o ochronie przyrody
Ustawa o ochronie przyrody (PDF)
Dz.U.04.92.880
2005-01-01 zm.wyn.z M.P.04.44.779 ogólne
2005-07-28 zm. Dz.U.05.113.954 art.8
2005-07-30 zm. Dz.U.05.130.1087 art.10
USTAWA
z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody
(Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.)
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. Ustawa okresla cele, zasady i formy ochrony przyrody +ywej i nieo+ywionej oraz krajobrazu.
Art. 2. 1. Ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównowa+onym
u+ytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody:
1) dziko wystepujacych roslin, zwierzat i grzybów;
2) roslin, zwierzat i grzybów objetych ochrona gatunkowa;
3) zwierzat prowadzacych wedrowny tryb +ycia;
4) siedlisk przyrodniczych;
5) siedlisk zagro+onych wyginieciem, rzadkich i chronionych gatunków roslin, zwierzat i grzybów;
6) tworów przyrody +ywej i nieo+ywionej oraz kopalnych szczatków roslin i zwierzat;
7) krajobrazu;
8) zieleni w miastach i wsiach;
9) zadrzewien.
2. Celem ochrony przyrody jest:
1) utrzymanie procesów ekologicznych i stabilnosci ekosystemów;
2) zachowanie ró+norodnosci biologicznej;
3) zachowanie dziedzictwa geologicznego i paleontologicznego;
4) zapewnienie ciagłosci istnienia gatunków roslin, zwierzat i grzybów, wraz z ich siedliskami, przez ich
utrzymywanie lub przywracanie do własciwego stanu ochrony;
5) ochrona walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewien;
6) utrzymywanie lub przywracanie do własciwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, a tak+e
pozostałych zasobów, tworów i składników przyrody;
7) kształtowanie własciwych postaw człowieka wobec przyrody przez edukacje, informowanie i
promocje w dziedzinie ochrony przyrody.
Art. 3. Cele ochrony przyrody sa realizowane przez:
1) uwzglednianie wymagan ochrony przyrody w polityce ekologicznej panstwa, programach ochrony
srodowiska przyjmowanych przez organy jednostek samorzadu terytorialnego, koncepcji
przestrzennego zagospodarowania kraju, strategiach rozwoju województw, planach
zagospodarowania przestrzennego województw, strategiach rozwoju gmin, studiach uwarunkowan i
kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania
przestrzennego i planach zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnetrznych, morza
terytorialnego i wyłacznej strefy ekonomicznej oraz w działalnosci gospodarczej i inwestycyjnej;
2) obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody formami ochrony przyrody;
3) opracowywanie i realizacje ustalen planów ochrony dla obszarów podlegajacych ochronie prawnej,
programów ochrony gatunków, siedlisk i szlaków migracji gatunków chronionych;
4) realizacje krajowej strategii ochrony i zrównowa+onego u+ytkowania ró+norodnosci biologicznej wraz
z programem działan;
5) prowadzenie działalnosci edukacyjnej, informacyjnej i promocyjnej w dziedzinie ochrony przyrody;
6) prowadzenie badan naukowych nad problemami zwiazanymi z ochrona przyrody.
Art. 4. 1. Obowiazkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek
organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałosc o przyrode bedaca dziedzictwem i bogactwem
narodowym.
2. Organy administracji publicznej sa obowiazane do zapewnienia warunków prawnych,
organizacyjnych i finansowych dla ochrony przyrody.
3. Obowiazkiem organów administracji publicznej, instytucji naukowych i oswiatowych, a tak+e
publicznych srodków masowego przekazu jest prowadzenie działalnosci edukacyjnej, informacyjnej i
promocyjnej w dziedzinie ochrony przyrody.
Art. 5. U+yte w ustawie okreslenia oznaczaja:
1) gatunek - zarówno gatunek w znaczeniu biologicznym, jak i ka+da ni+sza od gatunku biologicznego
jednostke systematyczna, populacje, a tak+e mieszance tego gatunku w pierwszym lub drugim
pokoleniu, z wyjatkiem form, ras i odmian udomowionych, hodowlanych lub uprawnych;
2) korytarz ekologiczny - obszar umo+liwiajacy migracje roslin, zwierzat lub grzybów;
3) obszar specjalnej ochrony ptaków - obszar wyznaczony, zgodnie z przepisami prawa Unii
Europejskiej, do ochrony populacji dziko wystepujacych ptaków jednego lub wielu gatunków, w
którego granicach ptaki maja korzystne warunki bytowania w ciagu całego +ycia, w dowolnym jego
okresie albo stadium rozwoju;
4) ochrona czesciowa - ochrone gatunków roslin, zwierzat i grzybów dopuszczajaca mo+liwosc redukcji
liczebnosci populacji oraz pozyskiwania osobników tych gatunków lub ich czesci;
5) ochrona czynna - stosowanie, w razie potrzeby, zabiegów ochronnych w celu przywrócenia
naturalnego stanu ekosystemów i składników przyrody lub zachowania siedlisk przyrodniczych oraz
siedlisk roslin, zwierzat lub grzybów;
6) ochrona ex situ - ochrone gatunków roslin, zwierzat i grzybów poza miejscem ich naturalnego
wystepowania oraz ochrone skał, skamieniałosci i minerałów w miejscach ich przechowywania;
7) ochrona in situ - ochrone gatunków roslin, zwierzat i grzybów, a tak+e elementów przyrody
nieo+ywionej, w miejscach ich naturalnego wystepowania;
8) ochrona krajobrazowa - zachowanie cech charakterystycznych danego krajobrazu;
9) ochrona scisła - całkowite i trwałe zaniechanie bezposredniej ingerencji człowieka w stan
ekosystemów, tworów i składników przyrody oraz w przebieg procesów przyrodniczych na obszarach
objetych ochrona, a w przypadku gatunków - całoroczna ochrone nale+acych do nich osobników i
stadiów ich rozwoju;
10) ogród botaniczny - urzadzony i zagospodarowany teren wraz z infrastruktura techniczna i budynkami
funkcjonalnie z nim zwiazanymi, bedacy miejscem ochrony ex situ, uprawy roslin ró+nych stref
klimatycznych i siedlisk, uprawy roslin okreslonego gatunku oraz prowadzenia badan naukowych i
edukacji;
11) ogród zoologiczny - urzadzony i zagospodarowany teren wraz z infrastruktura techniczna i budynkami
funkcjonalnie z nim zwiazanymi, gdzie zwierzeta gatunków dziko wystepujacych sa hodowane i
utrzymywane w celu ochrony ex situ, prowadzenia badan naukowych i edukacji oraz w celu ich
publicznej ekspozycji nie mniej ni+ 7 dni w roku;
12) ostoja - miejsce o warunkach sprzyjajacych egzystencji roslin, zwierzat lub grzybów zagro+onych
wyginieciem lub rzadkich gatunków;
13) osrodek rehabilitacji zwierzat - miejsce, w którym jest prowadzone leczenie i rehabilitacja zwierzat
dziko wystepujacych, wymagajacych okresowej opieki człowieka w celu przywrócenia ich do
srodowiska przyrodniczego;
14) otulina - strefe ochronna graniczaca z forma ochrony przyrody i wyznaczona indywidualnie dla formy
ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagro+eniami zewnetrznymi wynikajacymi z
działalnosci człowieka;
15) pozyskiwanie:
a) zbiór roslin lub grzybów gatunków chronionych lub ich czesci ze stanowisk naturalnych do celów
gospodarczych,
b) chwytanie, łowienie lub zbieranie zwierzat gatunków chronionych lub ich czesci i produktów
pochodnych do celów gospodarczych,
c) eksploatacje lub wydobywanie skamieniałosci, w tym kopalnych szczatków roslin lub zwierzat;
16) ró+norodnosc biologiczna - zró+nicowanie +ywych organizmów wystepujacych w ekosystemach, w
obrebie gatunku i miedzy gatunkami, oraz zró+nicowanie ekosystemów;
17) siedlisko przyrodnicze - obszar ladowy lub wodny, naturalny, półnaturalny lub antropogeniczny,
wyodrebniony w oparciu o cechy geograficzne, abiotyczne i biotyczne;
18) siedlisko roslin, siedlisko zwierzat lub siedlisko grzybów - obszar wystepowania roslin, zwierzat lub
grzybów w ciagu całego +ycia lub dowolnym stadium ich rozwoju;
19) specjalny obszar ochrony siedlisk - obszar wyznaczony, zgodnie z przepisami prawa Unii
Europejskiej, w celu trwałej ochrony siedlisk przyrodniczych lub populacji zagro+onych wyginieciem
gatunków roslin lub zwierzat lub w celu odtworzenia własciwego stanu ochrony siedlisk
przyrodniczych lub własciwego stanu ochrony tych gatunków;
20) srodowisko przyrodnicze - krajobraz wraz z tworami przyrody nieo+ywionej oraz naturalnymi i
przekształconymi siedliskami przyrodniczymi z wystepujacymi na nich roslinami, zwierzetami i
grzybami;
21) tereny zieleni - tereny wraz z infrastruktura techniczna i budynkami funkcjonalnie z nimi zwiazanymi,
pokryte roslinnoscia, znajdujace sie w granicach wsi o zwartej zabudowie lub miast, pełniace funkcje
estetyczne, rekreacyjne, zdrowotne lub osłonowe, a w szczególnosci parki, zielence, promenady,
bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe oraz cmentarze, a tak+e zielen
towarzyszaca ulicom, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom oraz
obiektom kolejowym i przemysłowym;
22) udostepnianie - umo+liwianie fotografowania lub filmowania w celach zarobkowych oraz korzystania z
zasobów, tworów i składników przyrody w celach naukowych, edukacyjnych, turystycznych,
rekreacyjnych i sportowych;
23) walory krajobrazowe - wartosci ekologiczne, estetyczne lub kulturowe obszaru oraz zwiazane z nim
rzezbe terenu, twory i składniki przyrody, ukształtowane przez siły przyrody lub działalnosc człowieka;
24) własciwy stan ochrony gatunku - stan, w którym dane o dynamice liczebnosci populacji tego gatunku
wskazuja, +e gatunek jest trwałym składnikiem własciwego dla niego siedliska, naturalny zasieg
gatunku nie zmniejsza sie ani nie ulegnie zmniejszeniu w dajacej sie przewidziec przyszłosci oraz
odpowiednio du+e siedlisko dla utrzymania sie populacji tego gatunku istnieje i prawdopodobnie
nadal bedzie istniało;
25) własciwy stan ochrony siedliska przyrodniczego - stan, w którym naturalny zasieg siedliska
przyrodniczego i obszary zajete przez to siedlisko w obrebie jego zasiegu nie zmieniaja sie lub
zwiekszaja sie, struktura i funkcje, które sa konieczne do długotrwałego utrzymania sie siedliska,
istnieja i prawdopodobnie nadal beda istniały oraz typowe dla tego siedliska gatunki znajduja sie we
własciwym stanie ochrony;
26) wstep do parku narodowego albo rezerwatu przyrody - wejscie lub wjazd na obszar objety ochrona
scisła lub czynna w celu naukowym, edukacyjnym, turystycznym lub rekreacyjnym;
27) zadrzewienie - drzewa i krzewy w granicach pasa drogowego, pojedyncze drzewa lub krzewy albo ich
skupiska niebedace lasem w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 wrzesnia 1991 r. o lasach (Dz. U. z
2000 r. Nr 56, poz. 679, z pózn. zm.1)), wraz z terenem, na którym wystepuja, i pozostałymi
składnikami szaty roslinnej tego terenu, spełniajace cele ochronne, produkcyjne lub społecznokulturowe;
28) zagro+enie wewnetrzne - czynnik mogacy wywołac niekorzystne zmiany cech fizycznych,
chemicznych lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów
krajobrazowych oraz przebiegu procesów przyrodniczych, wynikajacy z przyczyn naturalnych lub z
działalnosci człowieka w granicach obszarów lub obiektów podlegajacych ochronie prawnej;
29) zagro+enie zewnetrzne - czynnik mogacy wywołac niekorzystne zmiany cech fizycznych,
chemicznych lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów
krajobrazowych oraz przebiegu procesów przyrodniczych, wynikajacy z przyczyn naturalnych lub z
działalnosci człowieka, majacy swoje zródło poza granicami obszarów lub obiektów podlegajacych
ochronie prawnej.
Rozdział 2
Formy ochrony przyrody
Art. 6. 1. Formami ochrony przyrody sa:
1) parki narodowe;
2) rezerwaty przyrody;
3) parki krajobrazowe;
4) obszary chronionego krajobrazu;
5) obszary Natura 2000;
6) pomniki przyrody;
7) stanowiska dokumentacyjne;
8) u+ytki ekologiczne;
9) zespoły przyrodniczo-krajobrazowe;
10) ochrona gatunkowa roslin, zwierzat i grzybów.
2. W drodze porozumienia z sasiednimi panstwami moga byc wyznaczane przygraniczne obszary
cenne pod wzgledem przyrodniczym w celu ich wspólnej ochrony.
Art. 7. 1. Utworzenie lub powiekszenie obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody jest celem
publicznym w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomosciami (Dz. U. z
2000 r. Nr 46, poz. 543, z pózn. zm.2)).
2. Utworzenie lub powiekszenie obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody obejmujace
obszary, które stanowia nieruchomosci niebedace własnoscia Skarbu Panstwa, nastepuje za zgoda
własciciela, a w razie braku jego zgody - w trybie wywłaszczenia okreslonym w ustawie z dnia 21 sierpnia
1997 r. o gospodarce nieruchomosciami.
Art. 8. 1. Park narodowy obejmuje obszar wyró+niajacy sie szczególnymi wartosciami
przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej ni+
1.000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe.
2. Park narodowy tworzy sie w celu zachowania ró+norodnosci biologicznej, zasobów, tworów i
składników przyrody nieo+ywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia własciwego stanu zasobów i
składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roslin, siedlisk
zwierzat lub siedlisk grzybów.
3. Park narodowy jest panstwowa jednostka bud+etowa w rozumieniu przepisów o finansach
publicznych.
4. Minister własciwy do spraw srodowiska, w drodze zarzadzenia, nadaje parkowi narodowemu statut
okreslajacy jego strukture organizacyjna.
Art. 9. 1. Nadzór nad parkami narodowymi sprawuje minister własciwy do spraw srodowiska.
2. Nadzór, o którym mowa w ust. 1, obejmuje:
1) zatwierdzanie planów finansowych oraz sporzadzanie sprawozdan zbiorczych z działalnosci parków
narodowych;
2) zatwierdzanie rocznych zadan rzeczowych wynikajacych z planu ochrony lub zadan ochronnych;
3) koordynowanie działalnosci naukowej i edukacyjnej;
4) kontrole funkcjonowania parków narodowych;
5) funkcjonowanie Słu+b Parków Narodowych.
Art. 10. 1. Utworzenie parku narodowego, zmiana jego granic lub likwidacja nastepuje w drodze
rozporzadzenia Rady Ministrów, które okresla jego nazwe, obszar, przebieg granicy, otuline i
nieruchomosci Skarbu Panstwa nieprzechodzace w trwały zarzad parku narodowego. Rada Ministrów,
wydajac rozporzadzenie, kieruje sie rzeczywistym stanem wartosci przyrodniczych obszaru. Likwidacja
lub zmniejszenie obszaru parku narodowego nastepuje wyłacznie w razie bezpowrotnej utraty wartosci
przyrodniczych i kulturowych jego obszaru.
2. Utworzenie parku narodowego, zmiana jego granic lub likwidacja mo+e nastapic po uzgodnieniu z
własciwymi miejscowo organami uchwałodawczymi jednostek samorzadu terytorialnego, na których
obszarze działania planuje sie powy+sze zmiany, oraz po zaopiniowaniu, w terminie 30 dni od dnia
przedło+enia tych zmian, przez zainteresowane organizacje pozarzadowe. Niezło+enie opinii w
przewidzianym terminie uznaje sie za brak uwag.
3. Nieruchomosci Skarbu Panstwa poło+one w granicach parku narodowego i słu+ace realizacji jego
celów zostaja oddane w trwały zarzad parku narodowego, na zasadach okreslonych w rozdziale 5 działu II
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomosciami.
4. Administrowanie obszarami morskimi poło+onymi w granicach parku narodowego odbywa sie na
podstawie działu III ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i
administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, z pózn. zm.3)).
5. Parkowi narodowemu przysługuje prawo pierwokupu nieruchomosci poło+onej w granicach parku
narodowego na rzecz Skarbu Panstwa.
6. Projekty studiów uwarunkowan i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych
planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz
planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnetrznych, morza terytorialnego i wyłacznej
strefy ekonomicznej w czesci dotyczacej parku narodowego i jego otuliny wymagaja uzgodnienia z
dyrektorem parku narodowego w zakresie ustalen tych planów, mogacych miec negatywny wpływ na
ochrone przyrody parku narodowego.
Art. 11. 1. Na obszarach graniczacych z parkiem narodowym wyznacza sie otuline parku
narodowego.
2. W otulinie mo+e byc utworzona strefa ochronna zwierzat łownych ze wzgledu na potrzebe ochrony
zwierzat w parku narodowym.
3. Strefa ochronna zwierzat łownych nie podlega właczeniu w granice obwodów łowieckich.
4. Minister własciwy do spraw srodowiska ustanawia, w drodze rozporzadzenia, strefe ochronna
zwierzat łownych, okreslajac obszary wchodzace w jej skład oraz kryteria i sposoby utrzymania własciwej
liczebnosci i struktury populacji poszczególnych gatunków zwierzat łownych, kierujac sie potrzeba:
1) ochrony gatunków zwierzat łownych w parkach narodowych;
2) tworzenia strefy bezpieczenstwa dla gatunków zwierzat łownych wychodzacych na +erowiska poza
obszar parku narodowego;
3) utrzymywania własciwej liczebnosci i struktury populacji poszczególnych gatunków zwierzat łownych
na obszarze parku narodowego w celu zachowania równowagi przyrodniczej.
5. Ochrona zwierzat łownych w strefie ochronnej zwierzat łownych nale+y do zadan dyrektora parku
narodowego.
akty wykonawcze
Art. 12. 1. Obszar parku narodowego jest udostepniany w celach naukowych, edukacyjnych,
kulturowych, turystycznych, rekreacyjnych i sportowych w sposób, który nie wpłynie negatywnie na
przyrode w parku narodowym.
2. W planie ochrony parku narodowego, a do czasu jego sporzadzenia - w zadaniach ochronnych
ustala sie miejsca, które moga byc udostepniane, oraz maksymalna liczbe osób mogacych przebywac
jednoczesnie w tych miejscach.
3. Za wstep do parku narodowego lub na niektóre jego obszary oraz za udostepnianie parku
narodowego lub niektórych jego obszarów moga byc pobierane opłaty.
4. Wysokosc opłat, o których mowa w ust. 3, ustala dyrektor parku narodowego.
5. Opłata za jednorazowy wstep do parku nie mo+e przekraczac kwoty 6 zł waloryzowanej o
prognozowany srednioroczny wskaznik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjety w ustawie
bud+etowej.
6. Opłaty, o których mowa w ust. 3, uiszcza sie w formie wykupu biletu wstepu jednorazowego lub
wstepu wielokrotnego w miejscach pobierania opłat lub wnosi sie na rachunek bankowy parku
narodowego.
7. Opłat za wstep do parku narodowego lub na niektóre jego obszary nie pobiera sie od:
1) dzieci w wieku do 7 lat;
2) osób, które posiadaja zezwolenie dyrektora parku narodowego na prowadzenie badan naukowych w
zakresie ochrony przyrody;
3) uczniów szkół i studentów odbywajacych zajecia dydaktyczne w parku narodowym w zakresie
uzgodnionym z dyrektorem parku narodowego;
4) mieszkanców gmin poło+onych w granicach parku narodowego i gmin graniczacych z parkiem
narodowym;
5) osób udajacych sie do wyznaczonych w parku narodowym pla+;
6) osób udajacych sie do miejsc kultu religijnego.
8. Opłate za wstep do parku narodowego lub na niektóre jego obszary w wysokosci 50 % stawki
opłaty ustalonej przez dyrektora parku narodowego pobiera sie od:
1) uczniów szkół i studentów;
2) emerytów i rencistów;
3) osób niepełnosprawnych;
4) +ołnierzy słu+by czynnej.
9. Opłaty, o których mowa w ust. 3, sa przychodami gospodarstw pomocniczych przy parkach
narodowych w rozumieniu art. 20 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z
2003 r. Nr 15, poz. 148, z pózn. zm.4)) i sa przeznaczone na tworzenie i utrzymanie infrastruktury
turystycznej i edukacyjnej parku narodowego oraz na ochrone przyrody. Opłaty pobierane za wstep do
parku narodowego, w wysokosci 15 % wpływów za ka+dy kwartał, przeznacza sie na dofinansowanie
działalnosci ratowniczej specjalistycznych organizacji ratowniczych - Górskiego Ochotniczego Pogotowia
Ratunkowego oraz Tatrzanskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, działajacych na terenie danego
parku narodowego.
10. Minister własciwy do spraw srodowiska, uwzgledniajac zró+nicowanie walorów przyrodniczych i
krajobrazowych parków narodowych, nasilenie ruchu turystycznego i jego oddziaływanie na przyrode
parków narodowych, okresli, w drodze rozporzadzenia, parki narodowe lub niektóre ich obszary, gdzie za
wstep pobiera sie opłaty.
akty wykonawcze
Art. 13. 1. Rezerwat przyrody obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało
zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a tak+e siedliska roslin, siedliska zwierzat i
siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieo+ywionej, wyró+niajace sie szczególnymi
wartosciami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.
2. Na obszarach graniczacych z rezerwatem przyrody mo+e byc wyznaczona otulina.
3. Uznanie za rezerwat przyrody obszarów, o których mowa w ust. 1, nastepuje w drodze
rozporzadzenia wojewody, które okresla jego nazwe, poło+enie lub przebieg granicy i otuline, je+eli
została wyznaczona, cele ochrony oraz rodzaj, typ i podtyp rezerwatu przyrody, a tak+e sprawujacego
nadzór nad rezerwatem. Wojewoda, w drodze rozporzadzenia, za zgoda ministra własciwego do spraw
srodowiska i po zasiegnieciu opinii wojewódzkiej rady ochrony przyrody, mo+e zmniejszyc lub zwiekszyc
obszar rezerwatu przyrody, zmienic cele ochrony, a w razie bezpowrotnej utraty wartosci przyrodniczych,
dla których rezerwat został powołany - zlikwidowac rezerwat przyrody.
4. Wojewoda, w drodze rozporzadzenia, mo+e wprowadzic opłaty za wstep na obszar rezerwatu
przyrody, kierujac sie potrzeba ochrony przyrody.
5. Wojewoda ustala stawki opłat, o których mowa w ust. 4, przy czym opłata za jednorazowy wstep
do rezerwatu nie mo+e przekraczac kwoty 6 zł waloryzowanej o prognozowany srednioroczny wskaznik
cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjety w ustawie bud+etowej.
6. Opłaty, o których mowa w ust. 4, sa przeznaczane na ochrone przyrody.
Art. 14. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, rodzaje, typy i
podtypy rezerwatów przyrody, kierujac sie potrzeba zapewnienia na obszarach cennych przyrodniczo,
zró+nicowanych pod wzgledem wartosci przyrodniczych, ochrony rezerwatowej oraz wytypowania
reprezentatywnej liczby rezerwatów przyrody ze wzgledu na dominujacy przedmiot ochrony i główny typ
ekosystemu.
akty wykonawcze
Art. 15. 1. W parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody zabrania sie:
1) budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urzadzen technicznych, z wyjatkiem obiektów i
urzadzen słu+acych celom parku narodowego albo rezerwatu przyrody;
2) rybactwa, z wyjatkiem obszarów ustalonych w planie ochrony albo w zadaniach ochronnych;
3) chwytania lub zabijania dziko wystepujacych zwierzat, zbierania lub niszczenia jaj, postaci
młodocianych i form rozwojowych zwierzat, umyslnego płoszenia zwierzat kregowych, zbierania
poro+y, niszczenia nor, gniazd, legowisk i innych schronien zwierzat oraz ich miejsc rozrodu;
4) polowania, z wyjatkiem obszarów wyznaczonych w planie ochrony lub zadaniach ochronnych
ustanowionych dla rezerwatu przyrody;
5) pozyskiwania, niszczenia lub umyslnego uszkadzania roslin oraz grzybów;
6) u+ytkowania, niszczenia, umyslnego uszkadzania, zanieczyszczania i dokonywania zmian obiektów
przyrodniczych, obszarów oraz zasobów, tworów i składników przyrody;
7) zmiany stosunków wodnych, regulacji rzek i potoków, je+eli zmiany te nie słu+a ochronie przyrody;
8) pozyskiwania skał, w tym torfu, oraz skamieniałosci, w tym kopalnych szczatków roslin i zwierzat,
minerałów i bursztynu;
9) niszczenia gleby lub zmiany przeznaczenia i u+ytkowania gruntów;
10) palenia ognisk i wyrobów tytoniowych oraz u+ywania zródeł swiatła o otwartym płomieniu, z
wyjatkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody - przez
organ uznajacy obszar za rezerwat przyrody;
11) prowadzenia działalnosci wytwórczej, handlowej i rolniczej, z wyjatkiem miejsc wyznaczonych w
planie ochrony;
12) stosowania chemicznych i biologicznych srodków ochrony roslin i nawozów;
13) zbioru dziko wystepujacych roslin i grzybów oraz ich czesci, z wyjatkiem miejsc wyznaczonych przez
dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody - przez organ uznajacy obszar za rezerwat
przyrody;
14) amatorskiego połowu ryb, z wyjatkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony lub zadaniach
ochronnych;
15) ruchu pieszego, rowerowego, narciarskiego i jazdy konnej wierzchem, z wyjatkiem szlaków i tras
narciarskich wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody - przez
organ uznajacy obszar za rezerwat przyrody;
16) wprowadzania psów na obszary objete ochrona scisła i czynna, z wyjatkiem miejsc wyznaczonych w
planie ochrony oraz psów pasterskich wprowadzanych na obszary objete ochrona czynna, na których
plan ochrony albo zadania ochronne dopuszczaja wypas;
17) wspinaczki, eksploracji jaskin lub zbiorników wodnych, z wyjatkiem miejsc wyznaczonych przez
dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody - przez organ uznajacy obszar za rezerwat
przyrody;
18) ruchu pojazdów poza drogami publicznymi oraz poza drogami poło+onymi na nieruchomosciach
bedacych w trwałym zarzadzie parku narodowego, wskazanymi przez dyrektora parku narodowego, a
w rezerwacie przyrody - przez organ uznajacy obszar za rezerwat przyrody;
19) umieszczania tablic, napisów, ogłoszen reklamowych i innych znaków niezwiazanych z ochrona
przyrody, udostepnianiem parku albo rezerwatu przyrody, edukacja ekologiczna, z wyjatkiem znaków
drogowych i innych znaków zwiazanych z ochrona bezpieczenstwa i porzadku powszechnego;
20) zakłócania ciszy;
21) u+ywania łodzi motorowych i innego sprzetu motorowego, uprawiania sportów wodnych i
motorowych, pływania i +eglowania, z wyjatkiem akwenów lub szlaków wyznaczonych przez
dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody - przez organ uznajacy obszar za rezerwat
przyrody;
22) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcajacych rzezbe terenu;
23) biwakowania, z wyjatkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie
przyrody - przez organ uznajacy obszar za rezerwat przyrody;
24) prowadzenia badan naukowych - w parku narodowym bez zgody dyrektora parku, a w rezerwacie
przyrody - bez zgody organu uznajacego obszar za rezerwat przyrody;
25) wprowadzania gatunków roslin, zwierzat lub grzybów, bez zgody ministra własciwego do spraw
srodowiska;
26) wprowadzania organizmów genetycznie zmodyfikowanych;
27) organizacji imprez rekreacyjno-sportowych - w parku narodowym bez zgody dyrektora parku
narodowego, a w rezerwacie przyrody bez zgody organu uznajacego obszar za rezerwat przyrody.
2. Zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotycza:
1) wykonywania zadan wynikajacych z planu ochrony lub zadan ochronnych;
2) likwidacji nagłych zagro+en oraz wykonywania czynnosci nieujetych w planie ochrony lub zadaniach
ochronnych, za zgoda organu ustanawiajacego plan ochrony lub zadania ochronne;
3) prowadzenia akcji ratowniczej oraz działan zwiazanych z bezpieczenstwem powszechnym;
4) wykonywania zadan z zakresu obronnosci kraju w przypadku zagro+enia bezpieczenstwa panstwa;
5) obszarów objetych ochrona krajobrazowa w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania przez
jednostki organizacyjne, osoby prawne lub fizyczne oraz wykonywania prawa własnosci, zgodnie z
przepisami Kodeksu cywilnego.
3. Minister własciwy do spraw srodowiska mo+e zezwolic na odstepstwa od zakazów, o których
mowa w ust. 1, je+eli jest to uzasadnione potrzeba ochrony przyrody, wykonywaniem badan naukowych,
celami edukacyjnymi, kulturowymi, turystycznymi, rekreacyjnymi i sportowymi, celami kultu religijnego lub
realizacja inwestycji liniowych celu publicznego w przypadku braku rozwiazan alternatywnych, pod
warunkiem przeprowadzenia przez inwestora działan kompensujacych utrate wartosci przyrodniczych
danego obszaru.
akty wykonawcze
Art. 16. 1. Park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze wzgledu na wartosci przyrodnicze,
historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartosci w
warunkach zrównowa+onego rozwoju.
2. Na obszarach graniczacych z parkiem krajobrazowym mo+e byc wyznaczona otulina.
3. Utworzenie parku krajobrazowego lub powiekszenie jego obszaru nastepuje w drodze
rozporzadzenia wojewody, które okresla jego nazwe, obszar, przebieg granicy i otuline, je+eli została
wyznaczona, szczególne cele ochrony oraz zakazy własciwe dla danego parku krajobrazowego lub jego
czesci wybrane sposród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1, wynikajace z potrzeb jego ochrony.
Likwidacja lub zmniejszenie obszaru parku krajobrazowego nastepuje w drodze rozporzadzenia
wojewody, po uzgodnieniu z własciwymi miejscowo radami gmin, z powodu bezpowrotnej utraty wartosci
przyrodniczych, historycznych i kulturowych oraz walorów krajobrazowych na obszarach projektowanych
do wyłaczenia spod ochrony.
4. Projekt rozporzadzenia w sprawie utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku krajobrazowego
wymaga uzgodnienia z własciwa miejscowo rada gminy.
5. Statut parku krajobrazowego lub zespołu parków krajobrazowych okreslajacy strukture
organizacyjna parku lub zespołu parków nadaje wojewoda, w drodze zarzadzenia.
6. Grunty rolne i lesne oraz inne nieruchomosci znajdujace sie w granicach parku krajobrazowego
pozostawia sie w gospodarczym wykorzystaniu.
7. Projekty studiów uwarunkowan i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych
planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz
planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnetrznych, morza terytorialnego i wyłacznej
strefy ekonomicznej w czesci dotyczacej parku krajobrazowego i jego otuliny wymagaja uzgodnienia z
własciwym miejscowo wojewoda.
Art. 17. 1. W parku krajobrazowym moga byc wprowadzone nastepujace zakazy:
1) realizacji przedsiewziec mogacych znaczaco oddziaływac na srodowisko w rozumieniu art. 51 ustawy
z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony srodowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, z pózn. zm.5));
2) umyslnego zabijania dziko wystepujacych zwierzat, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronien i
miejsc rozrodu oraz tarlisk i zło+onej ikry, z wyjatkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania
czynnosci w ramach racjonalnej gospodarki rolnej, lesnej, rybackiej i łowieckiej;
3) likwidowania i niszczenia zadrzewien sródpolnych, przydro+nych i nadwodnych, je+eli nie wynikaja z
potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczenstwa ruchu drogowego lub
wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urzadzen wodnych;
4) pozyskiwania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałosci, w tym kopalnych
szczatków roslin i zwierzat, a tak+e minerałów i bursztynu;
5) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcajacych rzezbe terenu, z wyjatkiem prac zwiazanych z
zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budowa,
odbudowa, utrzymaniem, remontem lub naprawa urzadzen wodnych;
6) dokonywania zmian stosunków wodnych, je+eli zmiany te nie słu+a ochronie przyrody lub racjonalnej
gospodarce rolnej, lesnej, wodnej lub rybackiej;
7) budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokosci 100 m od linii brzegów rzek, jezior i
innych zbiorników wodnych, z wyjatkiem obiektów słu+acych turystyce wodnej, gospodarce wodnej
lub rybackiej;
8) lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokosci 200 m od krawedzi brzegów klifowych oraz
w pasie technicznym brzegu morskiego;
9) likwidowania, zasypywania i przekształcania zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodnobłotnych;
10) wylewania gnojowicy, z wyjatkiem nawo+enia własnych gruntów rolnych;
11) prowadzenia chowu i hodowli zwierzat metoda bezsciółkowa;
12) utrzymywania otwartych rowów sciekowych i zbiorników sciekowych;
13) organizowania rajdów motorowych i samochodowych;
14) u+ywania łodzi motorowych i innego sprzetu motorowego na otwartych zbiornikach wodnych.
2. Zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotycza:
1) wykonywania zadan wynikajacych z planu ochrony;
2) wykonywania zadan na rzecz obronnosci kraju i bezpieczenstwa panstwa;
3) prowadzenia akcji ratowniczej oraz działan zwiazanych z bezpieczenstwem powszechnym;
4) realizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o
planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 41),
zwanej dalej "inwestycja celu publicznego".
3. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie dotyczy realizacji przedsiewziec mogacych znaczaco
oddziaływac na srodowisko, dla których sporzadzenie raportu o oddziaływaniu na srodowisko nie jest
obowiazkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na srodowisko wykazała brak
niekorzystnego wpływu na przyrode parku krajobrazowego.
4. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 14, nie dotyczy statków jednostek ratowniczych, jednostek
organizacyjnych własciciela wód lub urzadzen wodnych zlokalizowanych na wodach, inspektorów +eglugi
sródladowej, Panstwowej i Społecznej Stra+y Rybackiej, promów w ciagu dróg publicznych, prowadzenia
racjonalnej gospodarki rybackiej oraz wykonywania zadan z zakresu ochrony przyrody przez Słu+be
Parku Krajobrazowego.
Art. 18. 1. Dla parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych sporzadza sie i
realizuje plan ochrony.
2. Plan ochrony, o którym mowa w ust. 1, ustanawia sie w terminie 5 lat od dnia utworzenia parku
narodowego, uznania obszaru za rezerwat przyrody albo utworzenia parku krajobrazowego.
Art. 19. 1. Projekt planu ochrony sporzadza dla:
1) parku narodowego - dyrektor parku narodowego;
2) rezerwatu przyrody - organ, który uznał dany obszar za rezerwat przyrody lub po uzgodnieniu z tym
organem - zarzadzajacy rezerwatem albo sprawujacy nadzór nad rezerwatem;
3) parku krajobrazowego - dyrektor parku krajobrazowego lub dyrektor zespołu parków krajobrazowych.
2. Projekt planu ochrony, o którym mowa w ust. 1, wymaga:
1) zaopiniowania przez własciwe miejscowo rady gmin, z zastrze+eniem pkt. 2;
2) uzgodnienia z własciwymi miejscowo radami gmin ustalen dotyczacych infrastruktury technicznej,
zagospodarowania turystycznego, sposobu u+ytkowania gruntów, eliminacji lub ograniczania
zagro+en zewnetrznych oraz ustalen do studiów uwarunkowan i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w odniesieniu do
nieruchomosci niebedacych własnoscia Skarbu Panstwa.
3. Przepisy ust. 2 stosuje sie odpowiednio w przypadku dokonywania zmiany planu ochrony.
4. Projekt planu ochrony dla rezerwatu przyrody wymaga uzgodnienia z ministrem własciwym do
spraw srodowiska.
5. Minister własciwy do spraw srodowiska ustanawia, w drodze rozporzadzenia, plan ochrony dla
parku narodowego w terminie 6 miesiecy od dnia otrzymania projektu planu lub odmawia jego
ustanowienia, je+eli projekt planu jest niezgodny z celami ochrony przyrody, uwzgledniajac koniecznosc
dostosowania działan ochronnych do celów ochrony parku narodowego. Plan ochrony mo+e byc
zmieniony, je+eli wynika to z potrzeb ochrony przyrody.
6. Wojewoda ustanawia, w drodze rozporzadzenia, plan ochrony dla rezerwatu przyrody i parku
krajobrazowego w terminie 6 miesiecy od dnia otrzymania projektu planu lub odmawia jego ustanowienia,
je+eli projekt planu jest niezgodny z celami ochrony przyrody. Plan ochrony mo+e byc zmieniony, je+eli
wynika to z potrzeb ochrony przyrody.
7. Plan ochrony dla rezerwatu przyrody poło+onego na terenie kilku województw ustanawia
wojewoda, na którego terenie znajduje sie najwieksza powierzchnia tego rezerwatu, w porozumieniu z
pozostałymi wojewodami.
8. Plan ochrony dla parku krajobrazowego poło+onego na terenie kilku województw ustanawia
wojewoda własciwy ze wzgledu na siedzibe dyrekcji parku, w porozumieniu z pozostałymi wojewodami.
Art. 20. 1. Plan ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody oraz parku krajobrazowego
sporzadza sie na okres 20 lat, z uwzglednieniem:
1) charakterystyki i oceny stanu przyrody;
2) identyfikacji i oceny istniejacych oraz potencjalnych zagro+en wewnetrznych i zewnetrznych;
3) charakterystyki i oceny uwarunkowan społecznych i gospodarczych;
4) analizy skutecznosci dotychczasowych sposobów ochrony;
5) charakterystyki i oceny stanu zagospodarowania przestrzennego.
2. Prace przy sporzadzaniu planów ochrony, o których mowa w ust. 1, polegaja na:
1) ocenie stanu zasobów, tworów i składników przyrody, walorów krajobrazowych, wartosci kulturowych
oraz istniejacych i potencjalnych zagro+en wewnetrznych i zewnetrznych, która mo+e byc wykonana
w formie szczegółowych opisów;
2) opracowaniu koncepcji ochrony zasobów, tworów i składników przyrody oraz wartosci kulturowych, a
tak+e eliminacji lub ograniczania istniejacych i potencjalnych zagro+en wewnetrznych i zewnetrznych;
3) wskazaniu zadan ochronnych, z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji.
3. Plan ochrony dla parku narodowego oraz rezerwatu przyrody zawiera:
1) cele ochrony przyrody oraz wskazanie przyrodniczych i społecznych uwarunkowan ich realizacji;
2) identyfikacje oraz okreslenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejacych i potencjalnych
zagro+en wewnetrznych i zewnetrznych oraz ich skutków;
3) wskazanie obszarów ochrony scisłej, czynnej i krajobrazowej;
4) okreslenie działan ochronnych na obszarach ochrony scisłej, czynnej i krajobrazowej, z podaniem
rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działan;
5) wskazanie obszarów i miejsc udostepnianych dla celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych,
rekreacyjnych, sportowych, amatorskiego połowu ryb i rybactwa oraz okreslenie sposobów ich
udostepniania;
6) wskazanie miejsc, w których mo+e byc prowadzona działalnosc wytwórcza, handlowa i rolnicza;
7) ustalenia do studiów uwarunkowan i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego
województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnetrznych, morza
terytorialnego i wyłacznej strefy ekonomicznej dotyczace eliminacji lub ograniczenia zagro+en
zewnetrznych.
4. Plan ochrony dla parku krajobrazowego zawiera:
1) cele ochrony przyrody oraz przyrodnicze, społeczne i gospodarcze uwarunkowania ich realizacji;
2) identyfikacje oraz okreslenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejacych i potencjalnych
zagro+en wewnetrznych i zewnetrznych oraz ich skutków;
3) wskazanie obszarów realizacji działan ochronnych;
4) okreslenie zakresu prac zwiazanych z ochrona przyrody i kształtowaniem krajobrazu;
5) wskazanie obszarów udostepnianych dla celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych,
rekreacyjnych, amatorskiego połowu ryb i dla innych form gospodarowania oraz okreslenie sposobów
korzystania z tych obszarów;
6) ustalenia do studiów uwarunkowan i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego
województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnetrznych, morza
terytorialnego i wyłacznej strefy ekonomicznej dotyczace eliminacji lub ograniczenia zagro+en
zewnetrznych.
Art. 21. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli dla parku narodowego, rezerwatu przyrody,
parku krajobrazowego, w drodze rozporzadzenia:
1) tryb sporzadzania projektu planu ochrony,
2) zakres prac na potrzeby sporzadzenia projektu planu ochrony,
3) tryb dokonywania zmian w planie ochrony,
4) zakres i sposoby ochrony zasobów, tworów i składników przyrody
- kierujac sie potrzeba ochrony zasobów, tworów i składników przyrody +ywej i nieo+ywionej w parkach
narodowych, rezerwatach przyrody oraz parkach krajobrazowych, z uwzglednieniem mo+liwosci
technicznych, organizacyjnych i finansowych oraz poziomu wiedzy i nauki w zakresie ochrony przyrody.
akty wykonawcze
Art. 22. 1. Dla parku narodowego lub rezerwatu przyrody, do czasu ustanowienia planu ochrony,
sprawujacy nadzór sporzadza projekt zadan ochronnych.
2. Zadania ochronne, o których mowa w ust. 1, ustanawia, w drodze zarzadzenia:
1) minister własciwy do spraw srodowiska - dla parku narodowego;
2) wojewoda, po zasiegnieciu opinii ministra własciwego do spraw srodowiska - dla rezerwatu przyrody.
3. Zadania ochronne, o których mowa w ust. 1, uwzgledniaja:
1) identyfikacje i ocene istniejacych i potencjalnych zagro+en wewnetrznych i zewnetrznych oraz
sposoby eliminacji lub ograniczania tych zagro+en i ich skutków;
2) opis sposobów ochrony czynnej ekosystemów, z podaniem rodzaju, rozmiaru i lokalizacji
poszczególnych zadan;
3) opis sposobów czynnej ochrony gatunków roslin, zwierzat lub grzybów;
4) wskazanie obszarów objetych ochrona scisła, czynna oraz krajobrazowa.
4. Zadania ochronne, o których mowa w ust. 1, moga byc ustanawiane na rok lub równoczesnie na
kolejne lata, nie dłu+ej jednak ni+ na 5 lat.
akty wykonawcze
Art. 23. 1. Obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze wzgledu na wyró+niajacy
sie krajobraz o zró+nicowanych ekosystemach, wartosciowe ze wzgledu na mo+liwosc zaspokajania
potrzeb zwiazanych z turystyka i wypoczynkiem lub pełniona funkcja korytarzy ekologicznych.
2. Wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu nastepuje w drodze rozporzadzenia wojewody,
które okresla jego nazwe, poło+enie, obszar, sprawujacego nadzór, ustalenia dotyczace czynnej ochrony
ekosystemów oraz zakazy własciwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego czesci wybrane
sposród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikajace z potrzeb jego ochrony. Likwidacja lub
zmiana granic obszaru chronionego krajobrazu nastepuje w drodze rozporzadzenia wojewody, po
zaopiniowaniu przez wojewódzka rade ochrony przyrody oraz własciwe miejscowo rady gmin, z powodu
bezpowrotnej utraty wyró+niajacego sie krajobrazu o zró+nicowanych ekosystemach i mo+liwosci
zaspokajania potrzeb zwiazanych z turystyka i wypoczynkiem.
3. Projekt rozporzadzenia w sprawie wyznaczenia lub powiekszenia obszaru chronionego krajobrazu
wymaga uzgodnienia z własciwa miejscowo rada gminy.
4. Je+eli wojewoda nie wyznaczył obszaru chronionego krajobrazu, obszar ten mo+e byc
wyznaczony przez rade gminy, w drodze uchwały, która okresla jego nazwe, poło+enie, obszar,
sprawujacego nadzór, ustalenia dotyczace czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy własciwe dla
danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego czesci wybrane sposród zakazów wymienionych w art.
24 ust. 1, wynikajace z potrzeb jego ochrony. Likwidacja lub zmiana granic obszaru chronionego
krajobrazu nastepuje w drodze uchwały rady gminy.
5. Projekty studiów uwarunkowan i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych
planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw i
planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnetrznych, morza terytorialnego i wyłacznej
strefy ekonomicznej, w czesci dotyczacej obszaru chronionego krajobrazu, wymagaja uzgodnienia z
własciwym wojewoda.
Art. 24. 1. Na obszarze chronionego krajobrazu moga byc wprowadzone nastepujace zakazy:
1) zabijania dziko wystepujacych zwierzat, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronien i miejsc
rozrodu oraz tarlisk, zło+onej ikry, z wyjatkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynnosci
zwiazanych z racjonalna gospodarka rolna, lesna, rybacka i łowiecka;
2) realizacji przedsiewziec mogacych znaczaco oddziaływac na srodowisko w rozumieniu art. 51 ustawy
z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony srodowiska;
3) likwidowania i niszczenia zadrzewien sródpolnych, przydro+nych i nadwodnych, je+eli nie wynikaja
one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczenstwa ruchu drogowego lub
wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urzadzen wodnych;
4) wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałosci, w tym kopalnych
szczatków roslin i zwierzat, a tak+e minerałów i bursztynu;
5) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcajacych rzezbe terenu, z wyjatkiem prac zwiazanych z
zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub
utrzymaniem, budowa, odbudowa, naprawa lub remontem urzadzen wodnych;
6) dokonywania zmian stosunków wodnych, je+eli słu+a innym celom ni+ ochrona przyrody lub
zrównowa+one wykorzystanie u+ytków rolnych i lesnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub
rybacka;
7) likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych;
8) lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokosci 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych
zbiorników wodnych, z wyjatkiem urzadzen wodnych oraz obiektów słu+acych prowadzeniu
racjonalnej gospodarki rolnej, lesnej lub rybackiej;
9) lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokosci 200 m od linii brzegów klifowych oraz w
pasie technicznym brzegu morskiego.
2. Zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotycza:
1) wykonywania zadan na rzecz obronnosci kraju i bezpieczenstwa panstwa;
2) prowadzenia akcji ratowniczej oraz działan zwiazanych z bezpieczenstwem powszechnym;
3) realizacji inwestycji celu publicznego.
Art. 25. 1. Siec obszarów Natura 2000 obejmuje:
1) obszary specjalnej ochrony ptaków;
2) specjalne obszary ochrony siedlisk.
2. Obszar Natura 2000 mo+e obejmowac czesc lub całosc obszarów i obiektów objetych formami
ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-9.
Art. 26. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, typy siedlisk
przyrodniczych oraz gatunki roslin i zwierzat, ze wskazaniem typów siedlisk przyrodniczych i gatunków o
znaczeniu priorytetowym, wymagajace ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000, a tak+e
kryteria i sposoby wyboru reprezentatywnej liczby i powierzchni siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roslin
i siedlisk zwierzat do ochrony w formie obszarów Natura 2000, majac na uwadze zachowanie szczególnie
cennych i zagro+onych składników ró+norodnosci biologicznej.
akty wykonawcze
Art. 27. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska opracowuje projekt listy obszarów Natura 2000,
zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej.
2. Projekt, o którym mowa w ust. 1, wymaga zasiegniecia opinii własciwych miejscowo rad gmin.
Niezło+enie opinii w terminie 30 dni od dnia otrzymania projektu uznaje sie za brak uwag.
3. Minister własciwy do spraw srodowiska, po uzyskaniu zgody Rady Ministrów, przekazuje Komisji
Europejskiej:
1) projekt listy specjalnych obszarów ochrony siedlisk;
2) szacunek dotyczacy współfinansowania przez Wspólnote Europejska ochrony obszarów
wyznaczonych ze wzgledu na typy siedlisk przyrodniczych oraz gatunki roslin i zwierzat o znaczeniu
priorytetowym.
Art. 28. 1. Wyznaczenie obszaru Natura 2000, zmiana jego granic lub likwidacja nastepuje w
porozumieniu z ministrem własciwym do spraw rolnictwa, ministrem własciwym do spraw rozwoju wsi i z
ministrem własciwym do spraw gospodarki wodnej, w drodze rozporzadzenia ministra własciwego do
spraw srodowiska, które okresla nazwe, poło+enie administracyjne, obszar i mape obszaru, cel i
przedmiot ochrony oraz sprawujacego nadzór nad obszarem. Minister własciwy do spraw srodowiska,
wydajac rozporzadzenie, kieruje sie rzeczywistym stanem siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roslin i
zwierzat.
2. Po wyznaczeniu obszarów specjalnej ochrony ptaków minister własciwy do spraw srodowiska
przekazuje liste tych obszarów Komisji Europejskiej.
3. Specjalne obszary ochrony siedlisk minister własciwy do spraw srodowiska wyznacza po
uzgodnieniu z Komisja Europejska.
akty wykonawcze
Art. 29. 1. Dla obszaru Natura 2000 minister własciwy do spraw srodowiska ustanawia, w drodze
rozporzadzenia, plan ochrony na okres 20 lat, uwzgledniajacy ekologiczne własciwosci siedlisk
przyrodniczych oraz gatunków roslin i zwierzat, dla których ochrony obszar ten został wyznaczony,
wykorzystujac, obejmujace obszar Natura 2000, plany ochrony ustanowione dla parku narodowego,
rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego oraz plany urzadzenia lasu. Plan ochrony mo+e byc
zmieniony, je+eli wynika to z potrzeb ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roslin i zwierzat.
2. Projekt planu ochrony obszaru Natura 2000 sporzadza sprawujacy nadzór nad obszarem w
terminie 5 lat od dnia wyznaczenia tego obszaru, w uzgodnieniu z własciwymi miescowo radami gmin.
3. Plan ochrony obszaru Natura 2000 zawiera:
1) opis i ocene istniejacych i potencjalnych zagro+en wewnetrznych i zewnetrznych oraz okreslenie
sposobów eliminacji lub ograniczania tych zagro+en i ich skutków;
2) opis warunków zachowania lub przywrócenia własciwego stanu ochrony siedlisk i gatunków, o
których mowa w ust. 1;
3) wykaz zadan ochronnych, z okresleniem sposobu ich wykonywania, rodzaju, zakresu i lokalizacji, na
okres stosowny do potrzeb;
4) okreslenie zakresu monitoringu przyrodniczego;
5) opis przebiegu granic obszaru Natura 2000.
Art. 30. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, tryb i zakres
opracowania projektu planu ochrony, o którym mowa w art. 29 ust. 1, w tym sposoby ochrony siedlisk
przyrodniczych i gatunków roslin i zwierzat, dla których ochrony wyznacza sie obszary Natura 2000,
kierujac sie potrzeba ochrony tych obszarów.
2. Plan ochrony ustanowiony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego oraz
plan urzadzenia lasu powinny byc zgodne z planem ochrony ustanowionym dla obszaru Natura 2000,
je+eli obszar ten obejmuje teren parku narodowego, rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego lub obszar
objety planem urzadzenia lasów.
akty wykonawcze
Art. 31. Sprawujacy nadzór nad obszarem Natura 2000 sporzadza i przekazuje ministrowi
własciwemu do spraw srodowiska, co 6 lat w odniesieniu do specjalnego obszaru ochrony siedlisk oraz co
3 lata w odniesieniu do obszaru specjalnej ochrony ptaków, ocene realizacji ochrony tego obszaru,
zawierajaca informacje dotyczace podejmowanych działan ochronnych oraz wpływu tych działan na stan
ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roslin i zwierzat, dla których ochrony został wyznaczony
obszar Natura 2000, a tak+e wyniki monitorowania i nadzoru tych działan.
Art. 32. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska nadzoruje funkcjonowanie obszarów Natura 2000,
prowadzac ewidencje danych niezbednych do podejmowania działan w zakresie ich ochrony.
2. Nadzór, o którym mowa w ust. 1, polega na:
1) wydawaniu zalecen i wytycznych w zakresie ochrony i funkcjonowania obszarów Natura 2000;
2) okreslaniu zakresu i +adaniu informacji dotyczacych ochrony i funkcjonowania obszarów Natura
2000;
3) kontroli realizacji ustalen planów ochrony obszarów Natura 2000.
3. Wojewoda koordynuje funkcjonowanie obszarów Natura 2000 na obszarze swojego działania.
4. Na terenie zarzadzanym przez Panstwowe Gospodarstwo Lesne Lasy Panstwowe znajdujacym
sie na obszarze Natura 2000 zadania w zakresie ochrony przyrody wykonuje samodzielnie miejscowy
nadlesniczy, zgodnie z ustaleniami planu ochrony obszaru Natura 2000 uwzglednionym w planie
urzadzenia lasu.
Art. 33. 1. (1) Zabrania sie podejmowania działan mogacych w znaczacy sposób pogorszyc stan
siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roslin i zwierzat, a tak+e w znaczacy sposób wpłynac
negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, z zastrze+eniem art.
34.
2. (2) Przepis ust. 1 stosuje sie odpowiednio do projektowanych obszarów Natura 2000, znajdujacych
sie na liscie, o której mowa w art. 27 ust. 1, do czasu odmowy zatwierdzenia albo zatwierdzenia tych
obszarów przez Komisje Europejska jako obszary Natura 2000 i ich wyznaczenia w trybie przepisów, o
których mowa w art. 28.
3. (3) Projekty planów i projekty zmian do przyjetych planów oraz planowane przedsiewziecia, które
nie sa bezposrednio zwiazane z ochrona obszaru Natura 2000 lub obszarów, o których mowa w ust. 2, lub
nie wynikaja z tej ochrony, a które moga na te obszary znaczaco oddziaływac, wymagaja
przeprowadzenia postepowania w sprawie oceny oddziaływania na srodowisko, na zasadach okreslonych
w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony srodowiska.
4-6. (4) (uchylone).
Art. 34. 1. Je+eli przemawiaja za tym konieczne wymogi nadrzednego interesu publicznego, w tym
wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym, i wobec braku rozwiazan alternatywnych, własciwy
miejscowo wojewoda, a na obszarach morskich dyrektor własciwego urzedu morskiego, mo+e zezwolic na
realizacje planu lub przedsiewziecia, które moga miec negatywny wpływ na siedliska przyrodnicze oraz
gatunki roslin i zwierzat, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, zapewniajac
wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbednej do zapewnienia spójnosci i własciwego funkcjonowania
sieci obszarów Natura 2000, z zastrze+eniem ust. 2.
2. Je+eli na obszarze Natura 2000 wystepuje siedlisko lub gatunek o znaczeniu priorytetowym,
zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, mo+e zostac udzielone wyłacznie w celu:
1) ochrony zdrowia i +ycia ludzi;
2) zapewnienia bezpieczenstwa powszechnego;
3) uzyskania korzystnych nastepstw o pierwszorzednym znaczeniu dla srodowiska przyrodniczego;
4) wynikajacym z koniecznych wymogów nadrzednego interesu publicznego, po uzyskaniu opinii
Komisji Europejskiej.
Art. 35. 1. Wydajac zezwolenie, o którym mowa w art. 34 ust. 1, wojewoda lub dyrektor urzedu
morskiego ustala zakres, miejsce, termin i sposób wykonania kompensacji przyrodniczej.
2. Koszty kompensacji przyrodniczej ponosi podmiot realizujacy plan lub przedsiewziecie.
3. Wojewoda lub dyrektor urzedu morskiego nadzoruje wykonanie kompensacji przyrodniczej.
4. Wojewoda lub dyrektor urzedu morskiego informuje ministra własciwego do spraw srodowiska o
zezwoleniach, o których mowa w art. 34, o ich wykorzystaniu oraz o skutkach realizacji planu lub
przedsiewziecia i wykonanej kompensacji przyrodniczej.
Art. 35a. (5) W przypadku planowanych przedsiewziec, które moga znaczaco oddziaływac na obszar
Natura 2000 i nie sa bezposrednio zwiazane z ochrona obszaru Natura 2000 lub nie wynikaja z tej
ochrony, zezwolenie, o którym mowa w art. 34 ust. 1, zastepuje sie decyzja o srodowiskowych
uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsiewziecia, w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. -
Prawo ochrony srodowiska; do decyzji stosuje sie odpowiednio art. 34 i 35.
Art. 36. 1. Na obszarach Natura 2000, z zastrze+eniem ust. 2, nie podlega ograniczeniu działalnosc
zwiazana z utrzymaniem urzadzen i obiektów słu+acych bezpieczenstwu przeciwpowodziowemu oraz
działalnosc gospodarcza, rolna, lesna, łowiecka i rybacka, a tak+e amatorski połów ryb, je+eli nie
zagra+aja one zachowaniu siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roslin lub zwierzat ani nie wpływaja w
sposób istotny negatywnie na gatunki roslin i zwierzat, dla których ochrony został wyznaczony obszar
Natura 2000.
2. Prowadzenie działalnosci, o której mowa w ust. 1, na obszarach Natura 2000 wchodzacych w
skład parków narodowych i rezerwatów przyrody, jest dozwolone wyłacznie w zakresie, w jakim nie
narusza to zakazów obowiazujacych na tych obszarach.
3. Je+eli działalnosc gospodarcza, rolna, lesna, łowiecka lub rybacka wymaga dostosowania do
wymogów ochrony obszaru Natura 2000, na którym nie maja zastosowania programy wsparcia z tytułu
obni+enia dochodowosci, wojewoda mo+e zawrzec umowe z włascicielem lub posiadaczem obszaru, z
wyjatkiem zarzadców nieruchomosci Skarbu Panstwa, która zawiera wykaz niezbednych działan, sposoby
i terminy ich wykonania oraz warunki i terminy rozliczenia nale+nosci za wykonane czynnosci, a tak+e
wartosc rekompensaty za utracone dochody wynikajace z wprowadzonych ograniczen.
Art. 37. (6) Je+eli działania na obszarze Natura 2000 zostały podjete bez przeprowadzenia
postepowania w sprawie oceny oddziaływania na srodowisko, o którym mowa w art. 33 ust. 3, wojewoda,
a na obszarach morskich dyrektor własciwego urzedu morskiego, nakazuje ich natychmiastowe
wstrzymanie i podjecie w wyznaczonym terminie niezbednych czynnosci w celu przywrócenia
poprzedniego stanu danego obszaru, jego czesci lub chronionych na nim gatunków.
Art. 38. Minister własciwy do spraw srodowiska składa do Komisji Europejskiej raporty i notyfikacje
dotyczace obszarów Natura 2000 oraz wystepuje o opinie w sprawie tych obszarów.
Art. 39. Koszty zwiazane z wdro+eniem i funkcjonowaniem sieci obszarów Natura 2000 w zakresie
nieobjetym finansowaniem przez Wspólnote Europejska sa finansowane z bud+etu panstwa z czesci,
której dysponentem jest minister własciwy do spraw srodowiska, oraz z funduszy celowych.
Art. 40. 1. Pomnikami przyrody sa pojedyncze twory przyrody +ywej i nieo+ywionej lub ich skupiska o
szczególnej wartosci przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz
odznaczajace sie indywidualnymi cechami, wyró+niajacymi je wsród innych tworów, okazałych rozmiarów
drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, zródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy
narzutowe oraz jaskinie.
2. Na terenach niezabudowanych, je+eli nie stanowi to zagro+enia dla ludzi lub mienia, drzewa
stanowiace pomniki przyrody podlegaja ochronie a+ do ich samoistnego, całkowitego rozpadu.
3. Minister własciwy do spraw srodowiska mo+e okreslic, w drodze rozporzadzenia, kryteria
uznawania tworów przyrody +ywej i nieo+ywionej za pomniki przyrody, kierujac sie potrzeba ochrony
drzew i krzewów ze wzgledu na ich wielkosc, wiek, pokrój i znaczenie historyczne, a odnosnie tworów
przyrody nieo+ywionej - ze wzgledu na ich znaczenie naukowe, estetyczne i krajobrazowe.
Art. 41. 1. Stanowiskami dokumentacyjnymi sa niewyodrebniajace sie na powierzchni lub mo+liwe do
wyodrebnienia, wa+ne pod wzgledem naukowym i dydaktycznym, miejsca wystepowania formacji
geologicznych, nagromadzen skamieniałosci lub tworów mineralnych, jaskinie lub schroniska podskalne
wraz z namuliskami oraz fragmenty eksploatowanych lub nieczynnych wyrobisk powierzchniowych i
podziemnych.
2. Stanowiskami dokumentacyjnymi moga byc tak+e miejsca wystepowania kopalnych szczatków
roslin lub zwierzat.
Art. 42. U+ytkami ekologicznymi sa zasługujace na ochrone pozostałosci ekosystemów majacych
znaczenie dla zachowania ró+norodnosci biologicznej - naturalne zbiorniki wodne, sródpolne i sródlesne
oczka wodne, kepy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieu+ytkowanej roslinnosci,
starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamience, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub
chronionych gatunków roslin, zwierzat i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmna+ania lub miejsca
sezonowego przebywania.
Art. 43. Zespołami przyrodniczo-krajobrazowymi sa fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego
zasługujace na ochrone ze wzgledu na ich walory widokowe lub estetyczne.
Art. 44. 1. Ustanowienie pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, u+ytku ekologicznego lub
zespołu przyrodniczo-krajobrazowego nastepuje w drodze rozporzadzenia wojewody albo uchwały rady
gminy, je+eli wojewoda nie ustanowił tych form ochrony przyrody.
2. Rozporzadzenie wojewody lub uchwała rady gminy, o których mowa w ust. 1, okreslaja nazwe
danego obiektu lub obszaru, jego poło+enie, sprawujacego nadzór, szczególne cele ochrony, w razie
potrzeby ustalenia dotyczace jego czynnej ochrony oraz zakazy własciwe dla tego obiektu, obszaru lub
jego czesci, wybrane sposród zakazów wymienionych w art. 45 ust. 1.
3. Zniesienia formy ochrony przyrody, o której mowa w ust. 1, dokonuje organ, który ustanowił dana
forme ochrony przyrody; wojewoda - w drodze rozporzadzenia, rada gminy - w drodze uchwały.
4. Zniesienie formy ochrony przyrody, o której mowa w ust. 1, nastepuje w razie utraty wartosci
przyrodniczych, ze wzgledu na które ustanowiono forme ochrony przyrody, lub w razie koniecznosci
realizacji inwestycji celu publicznego lub zapewnienia bezpieczenstwa powszechnego.
Art. 45. 1. W stosunku do pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, u+ytku ekologicznego
lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego moga byc wprowadzone nastepujace zakazy:
1) niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu lub obszaru;
2) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcajacych rzezbe terenu, z wyjatkiem prac zwiazanych z
zabezpieczeniem przeciwsztormowym lub przeciwpowodziowym albo budowa, odbudowa,
utrzymywaniem, remontem lub naprawa urzadzen wodnych;
3) uszkadzania i zanieczyszczania gleby;
4) dokonywania zmian stosunków wodnych, je+eli zmiany te nie słu+a ochronie przyrody albo
racjonalnej gospodarce rolnej, lesnej, wodnej lub rybackiej;
5) likwidowania, zasypywania i przekształcania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy oraz
obszarów wodno-błotnych;
6) wylewania gnojowicy, z wyjatkiem nawo+enia u+ytkowanych gruntów rolnych;
7) zmiany sposobu u+ytkowania ziemi;
8) wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałosci, w tym kopalnych
szczatków roslin i zwierzat, a tak+e minerałów i bursztynu;
9) umyslnego zabijania dziko wystepujacych zwierzat, niszczenia nor, legowisk zwierzecych oraz tarlisk
i zło+onej ikry, z wyjatkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynnosci zwiazanych z
racjonalna gospodarka rolna, lesna, rybacka i łowiecka;
10) zbioru, niszczenia, uszkadzania roslin i grzybów na obszarach u+ytków ekologicznych, utworzonych
w celu ochrony stanowisk, siedlisk lub ostoi roslin i grzybów chronionych;
11) umieszczania tablic reklamowych.
2. Zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotycza:
1) prac wykonywanych na potrzeby ochrony przyrody po uzgodnieniu z organem ustanawiajacym dana
forme ochrony przyrody;
2) realizacji inwestycji celu publicznego po uzgodnieniu z organem ustanawiajacym dana forme ochrony
przyrody;
3) zadan z zakresu obronnosci kraju w przypadku zagro+enia bezpieczenstwa panstwa;
4) likwidowania nagłych zagro+en bezpieczenstwa powszechnego i prowadzenia akcji ratowniczych.
Art. 46. 1. Ochrona gatunkowa ma na celu zapewnienie przetrwania i własciwego stanu ochrony
dziko wystepujacych roslin, zwierzat i grzybów oraz ich siedlisk, gatunków rzadko wystepujacych,
endemicznych, podatnych na zagro+enia i zagro+onych wyginieciem oraz objetych ochrona na podstawie
umów miedzynarodowych, a tak+e zachowanie ró+norodnosci gatunkowej i genetycznej.
2. W celu ochrony ostoi i stanowisk roslin lub grzybów objetych ochrona gatunkowa lub ostoi, miejsc
rozrodu i regularnego przebywania zwierzat objetych ochrona gatunkowa moga byc ustalane strefy
ochrony.
Art. 47. 1. Rosliny, zwierzeta i grzyby gatunków zagro+onych wyginieciem w srodowisku
przyrodniczym podlegaja ochronie ex situ w ogrodach zoologicznych, ogrodach botanicznych lub bankach
genów.
2. Ochrona ex situ gatunków, o których mowa w ust. 1, powinna zmierzac do przywrócenia
osobników tych gatunków do srodowiska przyrodniczego.
Art. 48. Minister własciwy do spraw srodowiska w porozumieniu z ministrem własciwym do spraw
rolnictwa okresli, w drodze rozporzadzenia:
1) gatunki dziko wystepujacych roslin:
a) objetych ochrona scisła, z wyszczególnieniem gatunków wymagajacych ochrony czynnej,
b) objetych ochrona czesciowa,
c) objetych ochrona czesciowa, które moga byc pozyskiwane, oraz sposoby ich pozyskiwania,
d) wymagajacych ustalenia stref ochrony ich ostoi lub stanowisk,
2) zakazy własciwe dla poszczególnych gatunków lub grup gatunków roslin, wybrane sposród zakazów,
o których mowa w art. 51 ust. 1, i odstepstwa od zakazów, wybrane sposród odstepstw, o których
mowa w art. 51 ust. 2,
3) sposoby ochrony gatunków, w tym wielkosc stref ochrony
- kierujac sie potrzeba ochrony dziko wystepujacych roslin, ich siedlisk, ostoi lub stanowisk oraz
wymaganiami ekologicznymi, naukowymi i kulturowymi, a tak+e biorac pod uwage obowiazujace w tym
zakresie przepisy prawa Unii Europejskiej.
akty wykonawcze
Art. 49. Minister własciwy do spraw srodowiska w porozumieniu z ministrem własciwym do spraw
rolnictwa okresli, w drodze rozporzadzenia:
1) gatunki dziko wystepujacych:
a) zwierzat objetych ochrona scisła, z wyszczególnieniem gatunków wymagajacych ochrony czynnej,
b) zwierzat objetych ochrona czesciowa,
c) zwierzat objetych ochrona czesciowa, które moga byc pozyskiwane, oraz sposoby ich
pozyskiwania,
d) ptaków, które moga byc sprzedawane, transportowane i przetrzymywane w celach handlowych,
je+eli zostały legalnie upolowane,
e) zwierzat wymagajacych ustalenia stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego
przebywania,
2) zakazy własciwe dla poszczególnych gatunków lub grup gatunków zwierzat, wybrane sposród
zakazów, o których mowa w art. 52 ust. 1, i odstepstwa od zakazów, wybrane sposród odstepstw, o
których mowa w art. 52 ust. 2,
3) sposoby ochrony gatunków, w tym wielkosc stref ochrony
- kierujac sie potrzeba ochrony dziko wystepujacych zwierzat, ich siedlisk, ostoi lub stanowisk oraz
wymaganiami ekologicznymi, naukowymi i kulturowymi, a tak+e biorac pod uwage obowiazujace w tym
zakresie przepisy prawa Unii Europejskiej.
akty wykonawcze
Art. 50. Minister własciwy do spraw srodowiska w porozumieniu z ministrem własciwym do spraw
rolnictwa okresli, w drodze rozporzadzenia:
1) gatunki dziko wystepujacych grzybów:
a) objetych ochrona scisła,
b) objetych ochrona czesciowa,
c) objetych ochrona czesciowa, które moga byc pozyskiwane, oraz sposoby ich pozyskiwania,
d) wymagajacych ustalenia stref ochrony ich ostoi lub stanowisk,
2) zakazy własciwe dla poszczególnych gatunków lub grup gatunków grzybów, wybrane sposród
zakazów, o których mowa w art. 51 ust. 1, i odstepstwa od zakazów, wybrane sposród odstepstw, o
których mowa w art. 51 ust. 2,
3) sposoby ochrony gatunków, w tym wielkosc stref ochrony
- kierujac sie potrzeba ochrony dziko wystepujacych grzybów, ich siedlisk, ostoi lub stanowisk oraz
wymaganiami ekologicznymi, naukowymi i kulturowymi, a tak+e biorac pod uwage obowiazujace w tym
zakresie przepisy prawa Unii Europejskiej.
akty wykonawcze
Art. 51. 1. W stosunku do dziko wystepujacych roslin i grzybów objetych ochrona gatunkowa moga
byc wprowadzone nastepujace zakazy:
1) zrywania, niszczenia i uszkadzania;
2) niszczenia ich siedlisk i ostoi;
3) dokonywania zmian stosunków wodnych, stosowania srodków chemicznych, niszczenia sciółki lesnej
i gleby w ostojach;
4) pozyskiwania, zbioru, przetrzymywania, posiadania, preparowania i przetwarzania całych roslin oraz
grzybów i ich czesci;
5) zbywania, nabywania, oferowania do sprzeda+y, wymiany i darowizny roslin i grzybów +ywych,
martwych, przetworzonych i spreparowanych, a tak+e ich czesci i produktów pochodnych;
6) wwo+enia z zagranicy i wywo+enia poza granice panstwa roslin i grzybów +ywych, martwych,
przetworzonych i spreparowanych, a tak+e ich czesci i produktów pochodnych.
2. W stosunku do dziko wystepujacych roslin i grzybów objetych ochrona gatunkowa moga byc
wprowadzone odstepstwa od zakazów, o których mowa w ust. 1, dotyczace:
1) wykonywania czynnosci zwiazanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, lesnej lub
rybackiej, je+eli technologia prac uniemo+liwia przestrzeganie zakazów;
2) usuwania roslin oraz grzybów niszczacych materiały lub obiekty budowlane;
3) pozyskiwania gatunków roslin, o których mowa w art. 48 pkt 1 lit. c, oraz grzybów, o których mowa w
art. 50 pkt 1 lit. c, lub ich czesci i produktów pochodnych przez podmioty, które uzyskały zezwolenie
wojewody na ich pozyskiwanie;
4) przetrzymywania, zbywania, nabywania, oferowania do sprzeda+y, wymiany, darowizny, a tak+e
wywo+enia poza granice panstwa +ywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych roslin, o
których mowa w pkt 3, oraz ich czesci i produktów pochodnych.
Art. 52. 1. W stosunku do dziko wystepujacych zwierzat objetych ochrona gatunkowa moga byc
wprowadzone nastepujace zakazy:
1) zabijania, okaleczania, chwytania, transportu, pozyskiwania, przetrzymywania, a tak+e posiadania
+ywych zwierzat;
2) zbierania, przetrzymywania i posiadania zwierzat martwych, w tym spreparowanych, a tak+e ich
czesci i produktów pochodnych;
3) niszczenia ich jaj, postaci młodocianych i form rozwojowych;
4) niszczenia ich siedlisk i ostoi;
5) niszczenia ich gniazd, mrowisk, nor, legowisk, +eremi, tam, tarlisk, zimowisk i innych schronien;
6) wybierania, posiadania i przechowywania ich jaj;
7) wyrabiania, posiadania i przechowywania wydmuszek;
8) preparowania martwych zwierzat lub ich czesci, w tym znalezionych;
9) zbywania, nabywania, oferowania do sprzeda+y, wymiany i darowizny zwierzat +ywych, martwych,
przetworzonych i spreparowanych, a tak+e ich czesci i produktów pochodnych;
10) wwo+enia z zagranicy i wywo+enia poza granice panstwa zwierzat +ywych, martwych,
przetworzonych i spreparowanych, a tak+e ich czesci i produktów pochodnych;
11) umyslnego płoszenia i niepokojenia;
12) fotografowania, filmowania i obserwacji, mogacych powodowac ich płoszenie lub niepokojenie;
13) przemieszczania z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca;
14) przemieszczania urodzonych i hodowanych w niewoli do stanowisk naturalnych.
2. W stosunku do dziko wystepujacych zwierzat objetych ochrona gatunkowa moga byc
wprowadzone odstepstwa od zakazów, o których mowa w ust. 1, dotyczace:
1) usuwania od dnia 16 pazdziernika do konca lutego gniazd z budek dla ptaków i ssaków;
2) usuwania od dnia 16 pazdziernika do konca lutego gniazd ptasich z obiektów budowlanych i terenów
zieleni, je+eli wymagaja tego wzgledy bezpieczenstwa lub sanitarne;
3) chwytania na terenach zabudowanych przez podmioty upowa+nione przez wojewode zabłakanych
zwierzat i przemieszczania ich do miejsc regularnego przebywania;
4) chwytania zwierzat rannych i osłabionych w celu udzielenia im pomocy weterynaryjnej i
przemieszczania do osrodków rehabilitacji zwierzat oraz przetrzymywania w tych osrodkach na czas
odzyskania zdolnosci samodzielnego +ycia i przywrócenia ich do srodowiska przyrodniczego;
5) wykonywania czynnosci zwiazanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, lesnej lub
rybackiej, je+eli technologia prac uniemo+liwia przestrzeganie zakazów;
6) pozyskiwania gatunków zwierzat, o których mowa w art. 49 pkt 1 lit. c, lub ich czesci i produktów
pochodnych przez podmioty, które uzyskały zezwolenie wojewody na to pozyskiwanie;
7) przetrzymywania, zbywania, nabywania, oferowania do sprzeda+y, wymiany, darowizny, a tak+e
wywo+enia poza granice panstwa +ywych, martwych i spreparowanych zwierzat, o których mowa w
pkt 6, oraz ich czesci i produktów pochodnych.
Art. 53. Wojewoda, w drodze rozporzadzenia, mo+e wprowadzic na terenie województwa, na czas
okreslony, ochrone gatunków roslin, zwierzat lub grzybów nieobjetych ochrona okreslona w przepisach, o
których mowa w art. 48-50, a tak+e własciwe dla nich zakazy wybrane sposród zakazów, o których mowa
w art. 51 ust. 1 oraz art. 52 ust. 1, a tak+e odstepstwa od zakazów, o których mowa w art. 51 ust. 2 oraz
art. 52 ust. 2.
Art. 54. Chwytanie lub zabijanie dziko wystepujacych zwierzat, o których mowa w art. 49 pkt 1 lit. b,
nie mo+e byc wykonywane przy u+yciu:
1) oslepionych lub okaleczonych zwierzat jako wabików;
2) urzadzen odtwarzajacych nagrania głosów zwierzat;
3) urzadzen elektrycznych lub elektronicznych, mogacych zabijac lub ogłuszac;
4) sztucznych zródeł swiatła;
5) luster i innych urzadzen oslepiajacych;
6) urzadzen wizyjnych ułatwiajacych strzelanie w nocy, w tym powiekszajacych lub przetwarzajacych
obraz oraz oswietlajacych cel;
7) materiałów wybuchowych;
8) sieci działajacych niewybiórczo;
9) pułapek działajacych niewybiórczo;
10) kusz;
11) trucizn lub przynet zatrutych albo zawierajacych srodki usypiajace;
12) gazów i dymów stosowanych do wypłaszania;
13) automatycznej lub półautomatycznej broni z magazynkiem mieszczacym wiecej ni+ 2 naboje;
14) statków powietrznych;
15) pojazdów silnikowych w ruchu;
16) sideł, lepów i haków;
17) łodzi prowadzonych z predkoscia wieksza ni+ 5 kilometrów na godzine.
Art. 55. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, sposoby
obraczkowania ptaków, wzory obraczek oraz materiały, z jakich moga byc wykonane obraczki, kierujac sie
potrzeba ochrony ptaków przed niekontrolowanym i niewłasciwym obraczkowaniem.
Art. 56. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska mo+e zezwolic na zbiór roslin i grzybów objetych
ochrona gatunkowa, chwytanie, odławianie lub zabijanie zwierzat objetych ochrona gatunkowa oraz na
inne czynnosci podlegajace zakazom lub ograniczeniom w stosunku do gatunków:
1) objetych ochrona scisła;
2) objetych ochrona czesciowa, je+eli zezwolenie dotyczy obszaru wykraczajacego poza granice
jednego województwa lub je+eli ma to zwiazek z działaniami podejmowanymi przez ministra
własciwego do spraw srodowiska, w tym dotyczacymi realizacji krajowej strategii ochrony i
zrównowa+onego u+ytkowania ró+norodnosci biologicznej, programów ochrony gatunków
zagro+onych wyginieciem lub realizacji umów miedzynarodowych.
2. Wojewoda na obszarze swojego działania mo+e zezwolic:
1) w stosunku do gatunków objetych ochrona czesciowa - na pozyskiwanie lub zbiór roslin lub grzybów,
ich czesci i produktów pochodnych oraz pozyskiwanie, chwytanie lub zabijanie zwierzat, a tak+e na
inne czynnosci podlegajace zakazom lub ograniczeniom;
2) w stosunku do gatunków objetych ochrona scisła - na zbieranie, przetrzymywanie i posiadanie
martwych, w tym spreparowanych zwierzat, ich czesci i produktów pochodnych, a tak+e na
fotografowanie i filmowanie mogace powodowac niepokojenie lub płoszenie.
3. Zezwolenia na pozyskiwanie roslin, zwierzat i grzybów w lasach wydaje sie w porozumieniu z
włascicielem lub zarzadca lasu.
4. Zezwolenia, o których mowa w ust. 1 i 2, z zastrze+eniem ust. 5, moga byc wydane w przypadku
braku rozwiazan alternatywnych i je+eli nie spowoduje to zagro+enia dla dziko wystepujacych populacji
chronionych gatunków roslin, zwierzat lub grzybów oraz:
1) wynikaja z potrzeby ochrony innych dziko wystepujacych gatunków roslin, zwierzat, grzybów oraz
ochrony siedlisk przyrodniczych lub
2) wynikaja z koniecznosci ograniczenia powa+nych szkód w gospodarce, w szczególnosci rolnej, lesnej
lub rybackiej, lub
3) le+a w interesie zdrowia i bezpieczenstwa powszechnego, lub
4) wynikaja z innych koniecznych wymogów nadrzednego interesu publicznego, w tym wymogów o
charakterze społecznym lub gospodarczym lub wymogów zwiazanych z korzystnymi skutkami o
podstawowym znaczeniu dla srodowiska, lub
5) sa niezbedne w realizacji badan naukowych i programów edukacyjnych lub w realizacji celów
zwiazanych z odbudowa populacji, reintrodukcja gatunków roslin, zwierzat lub grzybów, albo do
celów działan reprodukcyjnych, w tym do sztucznego rozmna+ania roslin, lub
6) umo+liwiaja, w scisle kontrolowanych warunkach, selektywnie i w ograniczonym stopniu, zbiór lub
przetrzymywanie roslin i grzybów oraz chwytanie lub przetrzymywanie zwierzat gatunków objetych
ochrona scisła w liczbie okreslonej przez wydajacego zezwolenie.
5. Zezwolenia na pozyskiwanie roslin i zwierzat objetych ochrona gatunkowa moga byc wydane,
je+eli nie spowoduja zagro+enia dla dziko wystepujacych populacji chronionych gatunków roslin, zwierzat
lub grzybów.
6. Zezwolenie mo+e byc wydane na wniosek, który zawiera:
1) imie, nazwisko i adres albo nazwe i siedzibe wnioskodawcy;
2) cel wykonania wnioskowanych czynnosci;
3) opis czynnosci, na która mo+e byc wydane zezwolenie;
4) nazwe gatunku lub gatunków w jezyku łacinskim i polskim, je+eli polska nazwa istnieje;
5) liczbe lub ilosc osobników, których dotyczy wniosek;
6) sposób, miejsce i czas wykonania czynnosci;
7) wskazanie podmiotu, który bedzie usmiercał zwierzeta.
7. Zezwolenia, o których mowa w ust. 1 i 2, zawieraja:
1) imie, nazwisko i adres albo nazwe i siedzibe wnioskodawcy;
2) nazwe gatunku lub gatunków w jezyku łacinskim i polskim, je+eli polska nazwa istnieje;
3) liczbe lub ilosc osobników, których dotyczy zezwolenie;
4) opis czynnosci, na które wydaje sie zezwolenie;
5) wskazanie dozwolonych srodków i sposobów chwytania, odławiania lub zabijania zwierzat albo
sposobów zbioru roslin i grzybów lub sposobów wykonania innych czynnosci, na które wydaje sie
zezwolenie;
6) okreslenie czasu i miejsca wykonania czynnosci, których dotyczy zezwolenie;
7) wskazanie podmiotu, który bedzie usmiercał zwierzeta;
8) okreslenie terminu zło+enia informacji o wykorzystaniu zezwolenia.
8. Wojewoda do dnia 31 stycznia ka+dego roku składa ministrowi własciwemu do spraw srodowiska
raport o wydanych zezwoleniach w roku poprzednim, zawierajacy informacje, o których mowa w ust. 7 pkt
2-7, oraz informacje o wykorzystaniu zezwolen.
9. Minister własciwy do spraw srodowiska przygotowuje i przedstawia Komisji Europejskiej raporty
dotyczace ochrony gatunkowej, których obowiazek sporzadzania wynika z przepisów prawa Unii
Europejskiej.
Art. 57. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska opracowuje programy ochrony zagro+onych
wyginieciem gatunków roslin, zwierzat i grzybów.
2. Programy, o których mowa w ust. 1, zawieraja:
1) opis sposobów prowadzenia działan ochronnych zmierzajacych do odbudowy populacji zagro+onych
wyginieciem gatunków;
2) okreslenie czasu i miejsca wykonania działan ochronnych;
3) wskazanie odpowiedzialnego za wykonanie działan ochronnych;
4) informacje o kosztach i zródłach finansowania.
Art. 58. 1. Wojewoda, do dnia 31 marca ka+dego roku, przekazuje ministrowi własciwemu do spraw
srodowiska informacje za rok poprzedni w sprawie przypadkowego schwytania lub zabicia zwierzat
gatunków objetych ochrona scisła.
2. Na podstawie informacji, o której mowa w ust. 1, minister własciwy do spraw srodowiska mo+e
podjac badania lub działania ochronne, zapobiegajace przypadkowemu chwytaniu lub zabijaniu zwierzat.
Art. 59. Organy ochrony przyrody sa obowiazane do inicjowania i wspierania badan naukowych w
zakresie:
1) ochrony siedlisk przyrodniczych;
2) ochrony siedlisk roslin i siedlisk zwierzat objetych ochrona gatunkowa;
3) ochrony zwierzat prowadzacych wedrowny tryb +ycia oraz ich siedlisk poło+onych na trasach
wedrówek, a tak+e miejsc ich zimowania lub gniazdowania;
4) ustalania zmiennosci liczebnosci populacji gatunków roslin i zwierzat;
5) opracowania i doskonalenia sposobów zapobiegania szkodom powodowanym przez zwierzeta objete
ochrona gatunkowa;
6) opracowania i doskonalenia sposobów zapobiegania przypadkowemu chwytaniu lub zabijaniu
zwierzat objetych ochrona gatunkowa.
7) okreslania wpływu niekorzystnych skutków zanieczyszczania chemicznego na liczebnosc populacji
roslin i zwierzat objetych ochrona gatunkowa.
Art. 60. 1. Organy ochrony przyrody podejmuja działania w celu ratowania zagro+onych wyginieciem
gatunków roslin, zwierzat i grzybów objetych ochrona gatunkowa, polegajace na przenoszeniu tych
gatunków do innych miejsc, eliminowaniu przyczyn ich zagro+enia, podejmowaniu ochrony ex situ oraz
tworzeniu warunków do ich rozmna+ania.
2. Je+eli stwierdzone lub przewidywane zmiany w srodowisku zagra+aja lub moga zagra+ac
roslinom, zwierzetom lub grzybom objetych ochrona gatunkowa, wojewoda, a na obszarach morskich
minister własciwy do spraw srodowiska, jest obowiazany, po zasiegnieciu opinii własciwej wojewódzkiej
rady ochrony przyrody oraz zarzadcy lub własciciela terenu, podjac działania w celu zapewnienia trwałego
zachowania gatunku, jego siedliska lub ostoi, eliminowania przyczyn powstawania zagro+en oraz poprawy
stanu ochrony jego siedliska lub ostoi.
3. Wojewoda mo+e ustalac i likwidowac, w drodze decyzji administracyjnej:
1) strefy ochrony ostoi oraz stanowisk roslin objetych ochrona gatunkowa, o których mowa w art. 48 pkt
1 lit. d;
2) strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierzat objetych ochrona gatunkowa,
o których mowa w art. 49 pkt 1 lit. e;
3) strefy ochrony ostoi oraz stanowisk grzybów objetych ochrona gatunkowa, o których mowa w art. 50
pkt 1 lit. d.
4. Granice stref ochrony, o których mowa w ust. 3, oznacza sie tablicami z napisem, odpowiednio:
"ostoja roslin", "ostoja zwierzat" albo "ostoja grzybów" i informacja: "osobom nieupowa+nionym wstep
wzbroniony".
5. Wojewoda prowadzi rejestr stref ochrony, o których mowa w ust. 3.
6. W strefach ochrony, o których mowa w ust. 3, zabrania sie:
1) przebywania osób, z wyjatkiem własciciela nieruchomosci objetej strefa ochrony oraz osób
sprawujacych zarzad i nadzór nad obszarami objetymi strefa ochronna;
2) wycinania drzew lub krzewów bez zezwolenia wojewody;
3) dokonywania zmian stosunków wodnych, je+eli nie jest to zwiazane z potrzeba ochrony
poszczególnych gatunków;
4) wznoszenia obiektów, urzadzen i instalacji.
Art. 61. 1. Przewo+enie przez granice panstwa roslin i zwierzat nale+acych do gatunków,
podlegajacych ograniczeniom na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej, a tak+e ich
rozpoznawalnych czesci i produktów pochodnych, wymaga uzyskania zezwolenia ministra własciwego do
spraw srodowiska, z zastrze+eniem ust. 2.
2. Wywóz +ywych roslin nale+acych do gatunków, o których mowa w ust. 1, pochodzacych z uprawy
jest dozwolony na podstawie swiadectw fitosanitarnych.
3. Do wniosku o wydanie zezwolenia na import +ywych zwierzat lub jaj gatunków, o których mowa w
ust. 1, dołacza sie opinie lub orzeczenie lekarsko-weterynaryjne powiatowego lekarza weterynarii
stwierdzajace spełnienie przez importera warunków przetrzymywania tych gatunków, odpowiadajacych
ich potrzebom biologicznym.
4. Do wniosku o wydanie zezwolenia na eksport gatunków, o których mowa w ust. 1, dołacza sie:
1) zezwolenie na pozyskiwanie ze srodowiska gatunków wymienionych we wniosku albo
2) wypis z dokumentacji hodowlanej lub orzeczenie lekarsko-weterynaryjne powiatowego lekarza
weterynarii potwierdzajace urodzenie w hodowli okazów i ich rodziców - w przypadku zwierzat, albo
3) oswiadczenie wnioskodawcy o pochodzeniu roslin z uprawy.
5. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, jest wydawane na wniosek, po zasiegnieciu opinii
Panstwowej Rady Ochrony Przyrody, w przypadkach okreslonych przepisami prawa Unii Europejskiej.
6. Opinie, o której mowa w ust. 5, Panstwowa Rada Ochrony Przyrody wyra+a w ciagu 14 dni od dnia
wystapienia o opinie.
7. Minister własciwy do spraw srodowiska mo+e odmówic wydania zezwolenia, je+eli importer,
eksporter lub reeksporter, podany we wniosku o wydanie zezwolenia, był skazany prawomocnym
wyrokiem sadu za przestepstwo majace zwiazek z przewo+eniem przez granice panstwa roslin lub
zwierzat gatunków, o których mowa w ust. 1, w okresie 3 lat od dnia uprawomocnienia sie wyroku.
8. Minister własciwy do spraw srodowiska cofa zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, je+eli:
1) po wydaniu zezwolenia zostana ujawnione okolicznosci, o których mowa w ust. 7, uzasadniajace
odmowe wydania zezwolenia;
2) zezwolenie zostało u+yte niezgodnie z warunkami w nim zawartymi.
Art. 62. 1. Koszty transportu oraz utrzymywania roslin lub zwierzat, o których mowa w art. 61 ust. 1,
przewo+onych przez granice panstwa bez zezwolenia i zatrzymanych przez organy celne, ponosi Skarb
Panstwa, a ich rozliczenia dokonuje wojewoda własciwy ze wzgledu na poło+enie podmiotu, któremu
zostały przekazane zatrzymane rosliny lub zwierzeta.
2. Zatrzymane +ywe rosliny lub zwierzeta moga byc przekazywane do ogrodów botanicznych,
ogrodów zoologicznych lub osrodków rehabilitacji zwierzat.
3. Minister własciwy do spraw srodowiska w porozumieniu z ministrem własciwym do spraw finansów
publicznych okresli, w drodze rozporzadzenia, sposób postepowania z +ywymi roslinami lub zwierzetami,
o których mowa w ust. 1, oraz rozliczania kosztów, o których mowa w ust. 1, kierujac sie potrzeba
zapewnienia własciwych warunków przetrzymania roslin i zwierzat.
Art. 63. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska prowadzi rejestr instytucji naukowych
uprawnionych do przewo+enia w celach naukowych przez granice panstwa bez zezwolenia, o którym
mowa w art. 61 ust. 1, okazów zielnikowych lub okazów muzealnych zakonserwowanych, zasuszonych
albo w inny sposób utrwalonych lub +ywego materiału roslinnego, w celu nieodpłatnej wymiany, u+yczenia
lub darowizny.
2. Instytucja naukowa ubiegajaca sie o wpis do rejestru powinna spełniac nastepujace warunki:
1) okazy, o których mowa w ust. 1, sa gromadzone w kolekcje;
2) kolekcja jest wykorzystywana jedynie w celach naukowych i dydaktycznych;
3) kolekcje stanowia jedynie okazy, których pozyskiwanie nastapiło zgodnie z przepisami ustawy;
4) kolekcja jest przechowywana pod opieka osoby wyznaczonej przez kierownika instytucji naukowej w
warunkach uniemo+liwiajacych jej zniszczenie;
5) okazy w kolekcji sa oznakowane w sposób umo+liwiajacy ich identyfikacje;
6) posiadaja katalog przetrzymywanych w kolekcji okazów, z wyszczególnieniem okazów, które moga
byc udostepniane w drodze nieodpłatnej wymiany, u+yczenia lub darowizny;
7) katalog, o którym mowa w pkt 6, jest udostepniany zainteresowanym instytucjom naukowym.
3. Wpisanie do rejestru, o którym mowa w ust. 1, nastepuje na wniosek zainteresowanej instytucji
naukowej. Do wniosku dołacza sie kopie katalogu okazów, o którym mowa w ust. 2 pkt 6, oraz
oswiadczenia: o zgodnosci kopii katalogu okazów z oryginałem oraz o spełnieniu warunków, o których
mowa w ust. 2.
4. Minister własciwy do spraw srodowiska, po wpisaniu instytucji naukowej do rejestru, o którym
mowa w ust. 1, wydaje zaswiadczenie.
5. Instytucja naukowa wpisana do rejestru, o którym mowa w ust. 1, jest obowiazana do:
1) aktualizacji katalogu okazów, o których mowa w ust. 1:
a) stanowiacych kolekcje,
b) przekazanych innym, uprawnionym na podstawie umów miedzynarodowych, instytucjom
naukowym;
2) składania ministrowi własciwemu do spraw srodowiska, do dnia 31 stycznia ka+dego roku, raportu za
rok ubiegły z działalnosci w zakresie nieodpłatnej wymiany, u+yczenia lub darowizny okazów, o
których mowa w ust. 1, oraz informacji o celu wykorzystania otrzymanych okazów.
6. Wykreslenie instytucji naukowej z rejestru mo+e nastapic, je+eli instytucja naukowa przestała
spełniac warunki, o których mowa w ust. 2, lub nie aktualizuje katalogu.
7. Przewo+enie przez granice panstwa okazów, o których mowa w ust. 1, wymaga oznakowania
etykieta opakowania, w którym okazy sa przewo+one, zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej.
8. Wojewoda własciwy ze wzgledu na miejsce siedziby instytucji naukowej dokonuje kontroli
aktualizacji katalogu oraz spełnienia warunków, o których mowa w ust. 2.
9. O wynikach kontroli wojewoda powiadamia ministra własciwego do spraw srodowiska w terminie
30 dni od dnia zakonczenia kontroli.
Art. 64. 1. Posiadacz zwierzat, o których mowa w art. 61 ust. 1, zaliczonych do płazów, gadów,
ptaków lub ssaków, a tak+e prowadzacy ich hodowle, jest obowiazany do pisemnego zgłoszenia ich do
rejestru.
2. Obowiazek zgłoszenia do rejestru, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy:
1) ogrodów zoologicznych;
2) podmiotów prowadzacych działalnosc gospodarcza w zakresie handlu zwierzetami, o których mowa
w art. 61 ust. 1;
3) czasowego przetrzymywania zwierzat w celu leczenia i rehabilitacji.
3. Rejestr, o którym mowa w ust. 1, prowadzi starosta własciwy ze wzgledu na miejsce
przetrzymywania zwierzat lub prowadzenia ich hodowli.
4. Rejestr, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierac nastepujace dane:
1) date:
a) dokonania wpisu,
b) dokonania zmiany danych wpisanych do rejestru,
c) wykreslenia z rejestru;
2) imie, nazwisko i adres albo nazwe i siedzibe posiadacza lub prowadzacego hodowle;
3) adres miejsca przetrzymywania zwierzat lub prowadzenia hodowli;
4) liczbe zwierzat posiadanych lub hodowanych;
5) nazwe gatunku w jezyku łacinskim i polskim, je+eli polska nazwa istnieje;
6) date, miejsce urodzenia lub wyklucia zwierzecia;
7) date wejscia w posiadanie zwierzecia oraz zródło jego pochodzenia;
8) płec zwierzecia, je+eli jest mo+liwa do ustalenia;
9) opis trwałego oznakowania zwierzecia, je+eli jest oznakowane;
10) cel przetrzymywania lub prowadzenia hodowli zwierzecia;
11) numer i date wydania:
a) zezwolenia na import zwierzecia do kraju albo
b) zezwolenia na schwytanie zwierzecia w srodowisku, albo
c) dokumentu wydanego przez powiatowego lekarza weterynarii, potwierdzajacego urodzenie
zwierzecia w hodowli, albo
d) innego dokumentu stwierdzajacego legalnosc pochodzenia zwierzecia.
5. Obowiazek zgłoszenia do rejestru lub wykreslenia z rejestru powstaje z dniem nabycia lub zbycia,
wwozu do kraju lub wywozu za granice panstwa, wejscia w posiadanie zwierzecia, jego utraty lub smierci.
Wniosek o dokonanie wpisu lub wykreslenia z rejestru powinien byc zło+ony własciwemu staroscie w
terminie 14 dni od dnia powstania tego obowiazku.
6. Do wniosku o dokonanie wpisu do rejestru załacza sie kopie dokumentu, o którym mowa w ust. 4
pkt 11.
7. W razie zmiany danych, o których mowa w ust. 4 pkt 2-11, przepis ust. 5 stosuje sie odpowiednio.
8. Wpisanie do rejestru starosta potwierdza wydaniem zaswiadczenia.
9. Podmioty, o których mowa w ust. 2 pkt 2, sa obowiazane do posiadania i przekazania wraz ze
sprzedawanym zwierzeciem oryginału lub kopii dokumentu, o którym mowa w ust. 4 pkt 11. Kopia ta
powinna byc, przez podmiot sprzedajacy zwierze, zaopatrzona w numer nadawany według numeracji
ciagłej, date wystawienia, pieczec i podpis osoby sprzedajacej, informacje o liczbie zwierzat, dla których
została wystawiona, a je+eli kopiowany dokument dotyczy wiecej ni+ jednego gatunku, tak+e o ich
przynale+nosci gatunkowej.
10. Koszty zwiazane ze znakowaniem, zgodnym z przepisami prawa Unii Europejskiej, zwierzat, o
których mowa w ust. 1, pokrywa posiadacz zwierzecia lub prowadzacy hodowle.
Rozdział 3
Ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne oraz osrodki rehabilitacji zwierzat
Art. 65. 1. Ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne oraz tereny przewidziane w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego na rozbudowe istniejacych lub budowe nowych ogrodów podlegaja
ochronie w celu zapewnienia ich prawidłowej działalnosci i rozwoju.
2. Ochrona, o której mowa w ust. 1, polega na zakazie:
1) wznoszenia na terenie ogrodu botanicznego lub zoologicznego obiektów budowlanych i urzadzen
niezwiazanych z ich działalnoscia;
2) zmniejszenia obszaru ogrodu botanicznego lub zoologicznego na rzecz działalnosci niezwiazanej z
ich rola i przeznaczeniem;
3) zmiany na terenie ogrodu botanicznego lub zoologicznego lub w ich sasiedztwie stosunków wodnych,
w tym obni+enia poziomu wód gruntowych;
4) zanieczyszczania na terenie ogrodu botanicznego lub zoologicznego lub w ich sasiedztwie
powierzchni ziemi, wód i powietrza;
5) wznoszenia w sasiedztwie ogrodu botanicznego lub zoologicznego obiektów budowlanych lub
urzadzen przeznaczonych do prowadzenia działalnosci produkcyjnej lub usługowej, wpływajacych
szkodliwie na warunki przyrodnicze niezbedne do prawidłowego funkcjonowania ogrodów.
3. Sposoby korzystania z ogrodu botanicznego lub zoologicznego ustala w regulaminie zarzadzajacy
ogrodem.
Art. 66. 1. W studiach uwarunkowan i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz w
miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzglednia sie potrzeby funkcjonowania i
rozwoju istniejacych lub projektowanych ogrodów botanicznych lub zoologicznych.
2. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta przed wydaniem decyzji w sprawie ustalenia warunków
zabudowy lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w sasiedztwie ogrodu
botanicznego lub zoologicznego informuje o planowanej inwestycji zarzadzajacego ogrodem, który w
terminie 30 dni mo+e zgłosic zastrze+enia i wnioski.
3. Przepis ust. 2 stosuje sie odpowiednio przy rozpatrywaniu wniosku o wyra+enie zgody na zmiane
sposobu u+ytkowania obiektu budowlanego znajdujacego sie w sasiedztwie ogrodu botanicznego lub
zoologicznego, je+eli zmiana ta mogłaby miec niekorzystny wpływ na funkcjonowanie ogrodu.
Art. 67. 1. Utworzenie i prowadzenie ogrodu botanicznego lub zoologicznego wymaga uzyskania
zezwolenia ministra własciwego do spraw srodowiska.
2. Zezwolenie wydaje sie po zasiegnieciu opinii wojewody własciwego ze wzgledu na miejsce
poło+enia ogrodu botanicznego lub zoologicznego, a tak+e opinii organizacji zrzeszajacej przedstawicieli
ogrodów botanicznych lub zoologicznych.
3. Wniosek o wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierac:
1) imie, nazwisko i adres albo nazwe i siedzibe wnioskodawcy;
2) wskazanie podmiotu zarzadzajacego ogrodem botanicznym lub zoologicznym, odpowiedzialnego za
jego funkcjonowanie;
3) projekt zagospodarowania terenu ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
4) wskazanie poło+enia i obszaru ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
5) opis zakresu działalnosci ogrodu botanicznego lub zoologicznego.
4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, nale+y dołaczyc:
1) wyrys z mapy ewidencji gruntów, na których ma byc utworzony ogród botaniczny lub zoologiczny;
2) wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub informacje na temat warunków
zabudowy terenu projektowanej lokalizacji ogrodu botanicznego lub zoologicznego.
5. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) imie, nazwisko i adres albo nazwe i siedzibe wnioskodawcy;
2) wskazanie poło+enia i obszaru ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
3) opis zakresu działalnosci ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
4) warunki prowadzenia działalnosci ogrodu botanicznego lub zoologicznego oraz termin, w którym
maja one byc spełnione.
6. Zezwolenie wydaje sie na czas nieokreslony. Sprawdzenie warunków, o których mowa w ust. 5 pkt
4, nastepuje po upływie wyznaczonego terminu.
Art. 68. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska mo+e cofnac lub zmienic zezwolenie, o którym
mowa w art. 67 ust. 1, je+eli podmiot, który uzyskał to zezwolenie:
1) nie spełnia warunków prowadzenia działalnosci ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
2) nie przestrzega zakresu działalnosci ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
3) nie spełnia obowiazków, o których mowa w art. 69 ust. 1;
4) nie zapewnia warunków okreslonych w przepisach, o których mowa w art. 70;
5) nie usunie w wyznaczonym terminie, nie dłu+szym ni+ 2 lata, nieprawidłowosci stwierdzonych w
wyniku kontroli przeprowadzonej przez wojewode i inne organy uprawnione na podstawie odrebnych
przepisów.
2. Je+eli zezwolenie, o którym mowa w art. 67 ust. 1, zostanie cofniete, ogród botaniczny lub
zoologiczny podlega likwidacji.
3. W razie likwidacji ogrodu zoologicznego podmiot zarzadzajacy tym ogrodem jest obowiazany
zapewnic utrzymywanym zwierzetom warunki odpowiadajace ich potrzebom biologicznym.
4. W decyzji o cofnieciu zezwolenia podaje sie termin jej wykonania oraz wskazuje organ
nadzorujacy likwidacje ogrodu botanicznego lub zoologicznego.
Art. 69. 1. Do obowiazków podmiotów, które uzyskały zezwolenie, o którym mowa w art. 67 ust. 1,
nale+y:
1) uczestnictwo w badaniach naukowych, które maja na celu ochrone gatunków zagro+onych
wyginieciem w stanie wolnym;
2) edukacja w zakresie ochrony gatunkowej roslin, zwierzat i grzybów, z uwzglednieniem ochrony
ró+norodnosci biologicznej;
3) prowadzenie upraw roslin oraz hodowli zwierzat gatunków zagro+onych wyginieciem, w celu ich
ochrony ex situ, a nastepnie wprowadzenie do srodowiska przyrodniczego w ramach programów
ochrony tych gatunków;
4) przetrzymywanie roslin lub zwierzat w warunkach odpowiadajacych ich potrzebom biologicznym;
5) prowadzenie dokumentacji hodowlanej.
2. Dokumentacja hodowlana, o której mowa w ust. 1 pkt 5, powinna zawierac nastepujace dane:
1) date:
a) dokonania wpisu,
b) dokonania zmiany danych,
c) wykreslenia z dokumentacji hodowlanej;
2) liczbe posiadanych zwierzat;
3) nazwe gatunku w jezyku łacinskim i polskim, je+eli polska nazwa istnieje;
4) date i miejsce urodzenia lub wyklucia zwierzecia;
5) date wejscia w posiadanie zwierzecia oraz zródło jego pochodzenia;
6) płec zwierzecia, je+eli jest mo+liwa do ustalenia;
7) opis trwałego oznakowania zwierzecia, je+eli jest oznakowane;
8) numer i date wydania zezwolenia na import zwierzecia do kraju lub zezwolenia na jego pozyskanie
albo innego dokumentu stwierdzajacego legalnosc jego pochodzenia.
Art. 70. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, warunki hodowli i
utrzymywania poszczególnych grup gatunków zwierzat w ogrodzie zoologicznym, w tym:
1) niezbedne pomieszczenia i wyposa+enie w urzadzenia techniczne miejsc przebywania zwierzat
poszczególnych gatunków lub grup gatunków,
2) minimalne warunki przestrzenne dla hodowli i utrzymywania zwierzat poszczególnych gatunków lub
grup gatunków,
3) niezbedne warunki do prowadzenia reprodukcji zwierzat poszczególnych gatunków lub grup
gatunków
- kierujac sie potrzeba zapewnienia zwierzetom hodowanym i utrzymywanym w ogrodach zoologicznych
warunków odpowiadajacych potrzebom biologicznym poszczególnych gatunków lub grup gatunków.
akty wykonawcze
Art. 71. W ogrodach zoologicznych hoduje sie i utrzymuje zwierzeta:
1) urodzone i wychowane poza srodowiskiem przyrodniczym;
2) które poza ogrodem nie maja szansy prze+ycia;
3) je+eli wymaga tego ochrona populacji lub gatunku albo realizacja celów naukowych.
Art. 72. 1. Do ogrodów zoologicznych sprowadza sie tylko te zwierzeta, którym w ogrodzie mo+na
zapewnic warunki odpowiadajace potrzebom biologicznym danego gatunku.
2. Zwierzeta w ogrodach zoologicznych nie moga byc rozmna+ane, je+eli ich potomstwu nie zapewni
sie własciwych warunków hodowli i utrzymywania.
Art. 73. 1. Zabrania sie hodowli i utrzymywania, poza ogrodami zoologicznymi i placówkami
naukowymi prowadzacymi badania nad zwierzetami, a tak+e cyrkami, zwierzat niebezpiecznych dla +ycia
i zdrowia ludzi, w tym drapie+nych i jadowitych.
2. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, gatunki lub grupy
gatunków zwierzat, o których mowa w ust. 1, wskazujac kategorie zwierzat według stopnia zagro+enia dla
człowieka, kierujac sie potrzeba przeciwdziałania sprowadzaniu, oferowaniu, nabywaniu i
przetrzymywaniu zwierzat gatunków niebezpiecznych dla +ycia i zdrowia ludzi, w celu ochrony ludzi przed
tymi zwierzetami.
Art. 74. 1. Przeniesienie z ogrodu botanicznego lub ogrodu zoologicznego do srodowiska
przyrodniczego roslin lub zwierzat gatunków zagro+onych wyginieciem nastepuje po uzyskaniu
zezwolenia ministra własciwego do spraw srodowiska.
2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje sie na wniosek, który zawiera:
1) imie, nazwisko i adres albo nazwe i siedzibe wnioskodawcy;
2) nazwe gatunku w jezyku łacinskim i polskim, je+eli polska nazwa istnieje;
3) sposób realizacji i oceny planowanego przedsiewziecia;
4) liczbe lub ilosc osobników, których dotyczy wniosek;
5) termin, miejsce i sposób przeniesienia roslin lub zwierzat do srodowiska przyrodniczego.
3. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) imie, nazwisko, adres albo nazwe i siedzibe wnioskodawcy;
2) nazwe gatunku w jezyku łacinskim i polskim, je+eli polska nazwa istnieje;
3) liczbe lub ilosc osobników, których dotyczy zezwolenie;
4) termin, miejsce i sposób przeniesienia roslin lub zwierzat do srodowiska przyrodniczego;
5) termin zło+enia informacji o wykorzystaniu zezwolenia.
Art. 75. 1. Utworzenie i prowadzenie osrodka rehabilitacji zwierzat, zwanego dalej "osrodkiem",
wymaga uzyskania zezwolenia ministra własciwego do spraw srodowiska.
2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje sie na wniosek, który zawiera:
1) imie, nazwisko i adres albo nazwe i siedzibe wnioskodawcy;
2) wskazanie poło+enia osrodka;
3) opis pomieszczen do leczenia i rehabilitacji zwierzat;
4) wykaz gatunków lub grup gatunków zwierzat, które moga byc leczone i rehabilitowane w osrodku,
zawierajacy nazwe gatunków lub wy+szych jednostek systematycznych grup gatunków w jezyku
łacinskim i polskim, je+eli polska nazwa istnieje;
5) wskazanie osoby odpowiedzialnej za prowadzenie osrodka;
6) informacje o mo+liwosci zapewnienia opieki lekarsko-weterynaryjnej;
7) opinie własciwej miejscowo rady gminy.
3. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) imie, nazwisko i adres albo nazwe i siedzibe wnioskodawcy;
2) wskazanie poło+enia osrodka;
3) wykaz gatunków lub grup gatunków zwierzat, które moga byc leczone i rehabilitowane w osrodku,
zawierajacy nazwe gatunków lub wy+szych jednostek systematycznych grup gatunków w jezyku
łacinskim i polskim, je+eli polska nazwa istnieje.
4. Minister własciwy do spraw srodowiska odmawia wydania zezwolenia, je+eli wnioskodawca nie
spełnia warunków leczenia i rehabilitacji zwierzat odpowiadajacych potrzebom biologicznym danego
gatunku.
5. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, mo+e byc cofniete przez ministra własciwego do spraw
srodowiska w przypadku niespełnienia warunków leczenia i rehabilitacji zwierzat odpowiadajacych
potrzebom biologicznym danego gatunku albo nieusuniecia, w wyznaczonym przez ministra własciwego
do spraw srodowiska terminie, nieprawidłowosci stwierdzonych w wyniku kontroli przeprowadzonej przez
wojewode.
6. Je+eli zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, zostanie cofniete, osrodek podlega likwidacji.
7. W razie likwidacji osrodka osoba odpowiedzialna za prowadzenie osrodka jest obowiazana
zapewnic leczonym i rehabilitowanym tam zwierzetom warunki odpowiadajace ich potrzebom
biologicznym.
Art. 76. 1. Zwierzeta objete leczeniem i rehabilitacja w osrodku nie moga byc sprzedawane.
2. Warunki przebywania zwierzat w osrodku powinny odpowiadac potrzebom biologicznym zwierzat
w okresie ich leczenia i rehabilitacji.
3. Wojewoda mo+e dofinansowywac z własnych srodków bud+etowych leczenie i rehabilitacje
zwierzat w osrodkach.
Art. 77. 1. Wojewoda własciwy ze wzgledu na miejsce poło+enia ogrodu botanicznego, ogrodu
zoologicznego lub osrodka przeprowadza kontrole ogrodów botanicznych, ogrodów zoologicznych i
osrodków w zakresie ich działalnosci.
2. Kontroli, o której mowa w ust. 1, nie rzadziej ni+ raz na 3 lata, dokonuje wojewoda z własnej
inicjatywy lub na wniosek ministra własciwego do spraw srodowiska.
3. Czynnosci kontrolne sa wykonywane przez osoby posiadajace imienne upowa+nienie wydane
przez wojewode.
4. Upowa+nienie, o którym mowa w ust. 3, zawiera wskazanie osoby upowa+nionej do wykonywania
czynnosci, wskazanie ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego lub osrodka, który ma byc
kontrolowany, zakresu kontroli oraz podstawy prawnej do jej wykonywania.
5. Przed przystapieniem do czynnosci kontrolnych osoba upowa+niona do ich wykonywania jest
obowiazana okazac upowa+nienie, o którym mowa w ust. 3.
6. Osoby upowa+nione do wykonywania czynnosci kontrolnych maja prawo do:
1) wstepu na teren ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego lub osrodka;
2) +adania pisemnych lub ustnych informacji zwiazanych z przedmiotem kontroli;
3) wgladu do dokumentów zwiazanych z przedmiotem kontroli, sporzadzania z nich odpisów, wyciagów
lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów.
7. Osoba wykonujaca czynnosci kontrolne sporzadza z tych czynnosci protokół.
8. Protokół podpisuje osoba wykonujaca czynnosci kontrolne oraz podmiot kontrolowany.
9. W przypadku odmowy podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany, protokół podpisuje tylko
osoba wykonujaca czynnosci kontrolne, dokonujac w protokole stosownej adnotacji o odmowie podpisania
protokołu przez podmiot kontrolowany.
10. Protokół, o którym mowa w ust. 7, wraz z zaleceniami pokontrolnymi, wojewoda przekazuje
podmiotowi kontrolowanemu oraz ministrowi własciwemu do spraw srodowiska w terminie 14 dni od dnia
zakonczenia kontroli.
11. Podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo do wniesienia umotywowanych zastrze+en co do
ustalen zawartych w wynikach kontroli oraz zaleceniach pokontrolnych do ministra własciwego do spraw
srodowiska.
12. Umotywowane zastrze+enia nale+y zgłosic na pismie w terminie 14 dni od dnia otrzymania
wyników kontroli i zalecen pokontrolnych.
13. Minister własciwy do spraw srodowiska, w terminie 14 dni od dnia otrzymania umotywowanych
zastrze+en, uwzglednia je albo odmawia ich uwzglednienia.
Rozdział 4
Ochrona terenów zieleni i zadrzewien
Art. 78. Rada gminy jest obowiazana zakładac i utrzymywac w nale+ytym stanie tereny zieleni i
zadrzewienia.
Art. 79. Zadrzewienia moga byc zakładane poza obszarami o zwartej zabudowie za zgoda
własciciela gruntu.
Art. 80. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska w porozumieniu z ministrem własciwym do spraw
rolnictwa okresli, w drodze rozporzadzenia, warunki techniczno-przyrodnicze zakładania zadrzewien,
sposoby ich ochrony oraz dobór gatunków i odmian drzew i krzewów dla poszczególnych rodzajów gleb, a
tak+e okresli wskazniki powierzchniowe tych zadrzewien, kierujac sie potrzeba zapewnienia ochrony
krajobrazu, ró+norodnosci biologicznej, tworzenia korytarzy ekologicznych oraz potrzeba zapewnienia
racjonalnej gospodarki rolnej.
2. Minister własciwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem własciwym do spraw
srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, warunki techniczno-przyrodnicze zakładania zadrzewien w
granicach pasa drogowego, sposoby ich ochrony oraz dobór gatunków drzew i krzewów, kierujac sie
potrzeba zapewnienia bezpieczenstwa ruchu drogowego, ochrony krajobrazu i ró+norodnosci biologicznej
oraz odpowiednich warunków utrzymania dróg i bezpieczenstwa korzystania z dróg.
Art. 81. Teren poło+ony poza obrebem miast i wsi o zwartej zabudowie, pokryty drzewostanem i
nieobjety ochrona na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad
zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568), rada gminy mo+e uznac za park gminny, je+eli stanowi własnosc
gminy, a je+eli stanowi własnosc innego podmiotu - za zgoda własciciela.
Art. 82. 1. Prace ziemne oraz inne prace zwiazane z wykorzystaniem sprzetu mechanicznego lub
urzadzen technicznych, prowadzone w obrebie bryły korzeniowej drzew lub krzewów na terenach zieleni
lub zadrzewieniach powinny byc wykonywane w sposób najmniej szkodzacy drzewom lub krzewom.
2. Na drogach publicznych oraz ulicach i placach srodki chemiczne powinny byc stosowane w
sposób najmniej szkodzacy terenom zieleni oraz zadrzewieniom.
3. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, rodzaje srodków, jakie
moga byc u+ywane w miejscach, o których mowa w ust. 2, a tak+e warunki ich stosowania, kierujac sie
potrzeba zapewnienia bezpieczenstwa ruchu drogowego, ochrony krajobrazu i ró+norodnosci biologicznej
oraz odpowiednich warunków utrzymania dróg i bezpieczenstwa korzystania z dróg.
Art. 83. 1. Usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomosci mo+e nastapic, z zastrze+eniem
ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek
posiadacza nieruchomosci. Je+eli posiadacz nieruchomosci nie jest włascicielem - do wniosku dołacza sie
zgode jej własciciela.
2. Zezwolenie na usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomosci wpisanej do rejestru
zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków.
3. Wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, mo+e byc uzale+nione od przesadzenia drzew
lub krzewów w miejsce wskazane przez wydajacego zezwolenie albo zastapienia ich innymi drzewami lub
krzewami, w liczbie nie mniejszej ni+ liczba usuwanych drzew lub krzewów.
4. Wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierac:
1) imie, nazwisko i adres albo nazwe i siedzibe posiadacza i własciciela nieruchomosci;
2) tytuł prawny władania nieruchomoscia;
3) nazwe gatunku drzewa lub krzewu;
4) obwód pnia drzewa mierzonego na wysokosci 130 cm;
5) przeznaczenia terenu, na którym rosnie drzewo lub krzew;
6) przyczyne i termin zamierzonego usuniecia drzewa lub krzewu;
7) wielkosc powierzchni, z której zostana usuniete krzewy.
5. Wydanie zezwolenia na usuniecie drzew lub krzewów na obszarach objetych ochrona
krajobrazowa w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody wymaga uzyskania zgody
odpowiednio dyrektora parku narodowego albo organu uznajacego obszar za rezerwat przyrody.
6. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje sie do drzew lub krzewów:
1) w lasach;
2) owocowych, z wyłaczeniem rosnacych na terenie nieruchomosci wpisanej do rejestru zabytków oraz
w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjetych ochrona
krajobrazowa;
3) na plantacjach drzew i krzewów;
4) których wiek nie przekracza 5 lat;
5) usuwanych w zwiazku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych;
6) (7) (uchylony);
7) (8) usuwanych na podstawie decyzji własciwego organu z obszarów poło+onych miedzy linia brzegu a
wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trase wału
przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległosci mniejszej ni+ 3 m od
stopy wału;
8) które utrudniaja widocznosc sygnalizatorów i pociagów, a tak+e utrudniaja eksploatacje urzadzen
kolejowych albo powoduja tworzenie na torowiskach zasp snie+nych, usuwanych na podstawie
decyzji własciwego organu;
9) stanowiacych przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji własciwego organu.
Art. 84. 1. Posiadacz nieruchomosci ponosi opłaty za usuniecie drzew lub krzewów.
2. Opłaty nalicza i pobiera organ własciwy do wydania zezwolenia na usuniecie drzew lub krzewów.
3. Opłaty za usuniecie drzew lub krzewów ustala sie w wydanym zezwoleniu.
4. Organ własciwy do wydania zezwolenia na usuniecie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat
od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usuniecie, je+eli zezwolenie przewiduje
przesadzenie ich w inne miejsce lub zastapienie innymi drzewami lub krzewami.
5. Je+eli przesadzone albo posadzone w zamian drzewa lub krzewy zachowały +ywotnosc po
upływie 3 lat od dnia ich przesadzenia albo posadzenia lub nie zachowały +ywotnosci z przyczyn
niezale+nych od posiadacza nieruchomosci, nale+nosc z tytułu ustalonej opłaty za usuniecie drzew lub
krzewów podlega umorzeniu przez organ własciwy do naliczania i pobierania opłat.
6. Opłaty za usuniecie drzew lub krzewów, zwiazane z budowa dróg publicznych, pomniejsza sie o
koszty poniesione na tworzenie zadrzewien w miejsce usunietych drzew lub krzewów, w granicach pasa
drogowego.
Art. 85. 1. Opłate za usuniecie drzew ustala sie na podstawie stawki zale+nej od obwodu pnia oraz
rodzaju i gatunku drzewa.
2. Stawki opłat za usuwanie drzew nie moga przekraczac za jeden centymetr obwodu pnia
mierzonego na wysokosci 130 cm:
1) 270 zł(9) - przy obwodzie do 25 cm;
2) 410 zł(10) - przy obwodzie od 26 do 50 cm;
3) 640 zł(11) - przy obwodzie od 51 do 100 cm;
4) 1.000 zł(12) - przy obwodzie od 101 do 200 cm;
5) 1.500 zł(13) - przy obwodzie od 201 do 300 cm;
6) 2.100 zł(14) - przy obwodzie od 301 do 500 cm;
7) 2.700 zł(15) - przy obwodzie od 501 do 700 cm;
8) 3.500 zł(16) - przy obwodzie powy+ej 700 cm.
3. Je+eli drzewo rozwidla sie na wysokosci poni+ej 130 cm, ka+dy pien traktuje sie jako odrebne
drzewo.
4. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia:
1) stawki dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew,
2) współczynniki ró+nicujace stawki w zale+nosci od obwodu pnia
- kierujac sie zró+nicowanymi kosztami produkcji poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz
wielkosciami przyrostu obwodu pni drzew.
5. Stawke za usuniecie jednego metra kwadratowego powierzchni pokrytej krzewami ustala sie w
wysokosci 200 zł(17) .
6. Opłaty za usuniecie drzew lub krzewów z terenu uzdrowisk, obszaru ochrony uzdrowiskowej,
terenu nieruchomosci wpisanej do rejestru zabytków oraz terenów zieleni sa o 100 % wy+sze od opłat
ustalonych na podstawie stawek, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i ust. 5.
7. Stawki, o których mowa w ust. 2, ust. 4 pkt 1 i ust. 5, podlegaja z dniem 1 stycznia ka+dego roku
waloryzacji o prognozowany srednioroczny wskaznik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem,
przyjety w ustawie bud+etowej.
8. Minister własciwy do spraw srodowiska, w terminie do dnia 31 pazdziernika ka+dego roku,
ogłasza, w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski",
wysokosc stawek, o których mowa w ust. 7 i art. 89 ust. 8.
akty wykonawcze
Art. 86. 1. Nie pobiera sie opłat za usuniecie drzew:
1) na których usuniecie nie jest wymagane zezwolenie;
2) na których usuniecie osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiazane z prowadzeniem
działalnosci gospodarczej;
3) je+eli usuniecie jest zwiazane z odnowa i pielegnacja drzew rosnacych na terenie nieruchomosci
wpisanej do rejestru zabytków;
4) które zagra+aja bezpieczenstwu ludzi lub mienia w istniejacych obiektach budowlanych;
5) które zagra+aja bezpieczenstwu ruchu drogowego oraz kolejowego albo bezpieczenstwu +eglugi;
6) w zwiazku z przebudowa dróg publicznych i linii kolejowych;
7) które posadzono lub wyrosły na nieruchomosci po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane;
8) z terenów zieleni komunalnej, z parków gminnych, z ogrodów działkowych i z zadrzewien, w zwiazku
z zabiegami pielegnacyjnymi drzew i krzewów;
9) które obumarły lub nie rokuja szansy na prze+ycie, z przyczyn niezale+nych od posiadacza
nieruchomosci;
10) topoli o obwodzie pnia powy+ej 100 cm, mierzonego na wysokosci 130 cm, nienale+acych do
gatunków rodzimych, je+eli zostana zastapione w najbli+szym sezonie wegetacyjnym drzewami
innych gatunków;
11) je+eli usuniecie wynika z potrzeb ochrony roslin, zwierzat i grzybów objetych ochrona gatunkowa lub
ochrony siedlisk przyrodniczych;
12) z grobli stawów rybnych;
13) (18) je+eli usuniecie było zwiazane z regulacja i utrzymaniem koryt cieków naturalnych, wykonywaniem
i utrzymaniem urzadzen wodnych słu+acych kształtowaniu zasobów wodnych oraz ochronie
przeciwpowodziowej w zakresie niezbednym do wykonania i utrzymania tych urzadzen.
2. Przepisy ust. 1 pkt 1-9 i 11-13 stosuje sie odpowiednio do usuwania krzewów.
Art. 87. 1. Obowiazek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 84 ust. 1, przedawnia sie z upływem 5
lat, liczac od konca roku, w którym upłynał termin uiszczenia opłaty.
2. Nie mo+na wydac decyzji w sprawie ustalenia wysokosci opłaty, je+eli od konca roku, w którym
usunieto drzewa lub krzewy, upłyneło 5 lat.
3. Uiszczenie opłaty nastepuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalajaca wysokosc
opłaty stała sie ostateczna.
4. W razie nieterminowego uiszczenia opłaty pobiera sie odsetki za zwłoke w wysokosci odsetek
pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiazan podatkowych.
5. Opłaty nieuiszczone w terminie, o którym mowa w ust. 3, podlegaja wraz z odsetkami za zwłoke
przymusowemu sciagnieciu w trybie okreslonym w przepisach o postepowaniu egzekucyjnym w
administracji.
6. Na wniosek, zło+ony w ciagu 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust. 2, stała sie
ostateczna, opłate mo+na rozło+yc na raty lub przesunac termin jej płatnosci, na okres nie dłu+szy ni+ 3
lata, je+eli przemawia za tym sytuacja materialna wnioskodawcy.
7. Decyzje w sprawach rozło+enia opłaty na raty lub przesuniecia terminu płatnosci podejmuje organ
wydajacy zezwolenie na usuniecie drzew lub krzewów.
8. Je+eli zaległosci płatnosci rat wyniosa równowartosc trzech kolejnych rat, uiszczenie opłaty staje
sie wymagane w całosci.
Art. 88. 1. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjna kare pienie+na za:
1) zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłasciwym wykonywaniem
robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzetu mechanicznego albo urzadzen technicznych oraz
zastosowaniem srodków chemicznych w sposób szkodliwy dla roslinnosci;
2) usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia;
3) zniszczenie spowodowane niewłasciwa pielegnacja terenów zieleni, zadrzewien, drzew lub krzewów.
2. Uiszczenie kary nastepuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalajaca wysokosc kary
stała sie ostateczna.
3. Termin płatnosci kar wymierzonych na podstawie ust. 1 odracza sie na okres 3 lat, je+eli stopien
uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich +ywotnosci oraz mo+liwosci odtworzenia
korony drzewa i je+eli posiadacz nieruchomosci podjał działania w celu zachowania +ywotnosci tych
drzew lub krzewów.
4. Kara jest umarzana po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o odroczeniu kary i po stwierdzeniu
zachowania +ywotnosci drzewa lub krzewu albo odtworzeniu korony drzewa.
5. W razie stwierdzenia braku +ywotnosci drzewa lub krzewu albo nieodtworzenia korony drzewa
kare uiszcza sie w pełnej wysokosci, chyba +e drzewa lub krzewy nie zachowały +ywotnosci z przyczyn
niezale+nych od posiadacza nieruchomosci.
6. Kare nało+ona za zniszczenie terenów zieleni umarza sie w całosci, je+eli posiadacz
nieruchomosci odtworzył w najbli+szym sezonie wegetacyjnym zniszczony teren zieleni.
7. Na wniosek, zło+ony w ciagu 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary, o której mowa
w ust. 1, stała sie ostateczna, kare mo+na rozło+yc na raty na okres nie dłu+szy ni+ 5 lat.
8. Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 3-7, podejmuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
Art. 89. 1. Administracyjna kare pienie+na, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala sie, z zastrze+eniem
ust. 5, w wysokosci trzykrotnej opłaty za usuniecie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o
których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6.
2. Je+eli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usunietego bez zezwolenia drzewa jest
niemo+liwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary
pienie+nej ustala sie na podstawie informacji zebranych w toku postepowania administracyjnego,
powiekszajac ja o 50 %.
3. Je+eli ustalenie obwodu zniszczonego lub usunietego bez zezwolenia drzewa jest niemo+liwe, z
powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pienie+nej ustala sie, przyjmujac
najmniejszy promien pnia i pomniejszajac wyliczony obwód o 10 %.
4. Je+eli ustalenie wielkosci powierzchni zniszczonych lub usunietych bez zezwolenia krzewów nie
jest mo+liwe, z powodu usuniecia gałezi i korzeni, wielkosc te przyjmuje sie na podstawie informacji
zebranych w toku postepowania administracyjnego.
5. Stawki kar za zniszczenie jednego metra kwadratowego terenu zieleni wynosza:
1) dla trawników - 46 zł(19) ;
2) dla kwietników - 395 zł(20) .
6. Kary ustalone, nieuiszczone w wyznaczonym terminie, podlegaja wraz z odsetkami za zwłoke
przymusowemu sciagnieciu w trybie okreslonym w przepisach o postepowaniu egzekucyjnym w
administracji.
7. Kary nie uiszcza sie po upływie 5 lat od konca roku, w którym upłynał termin jej wniesienia.
8. Stawki kar, o których mowa w ust. 5, podlegaja z dniem 1 stycznia ka+dego roku waloryzacji o
prognozowany srednioroczny wskaznik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjety w ustawie
bud+etowej.
9. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, tryb nakładania
administracyjnych kar pienie+nych, o których mowa w art. 88 ust. 1, kierujac sie potrzeba przeciwdziałania
niszczeniu terenów zieleni, drzew i krzewów oraz usuwaniu drzew i krzewów bez wymaganego
zezwolenia.
akty wykonawcze
Art. 90. Czynnosci, o których mowa w art. 83-89, w zakresie, w jakim wykonywane sa one przez
wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomosci bedacych własnoscia gminy,
wykonuje starosta.
Rozdział 5
Organy ochrony przyrody
Art. 91. Organami w zakresie ochrony przyrody sa:
1) minister własciwy do spraw srodowiska;
2) wojewoda;
3) starosta;
4) wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
Art. 92. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska wykonuje zadania organu administracji rzadowej w
zakresie ochrony przyrody przy pomocy Głównego Konserwatora Przyrody, bedacego sekretarzem lub
podsekretarzem stanu w urzedzie obsługujacym tego ministra.
2. Głównego Konserwatora Przyrody powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra
własciwego do spraw srodowiska.
Art. 93. Wojewoda wykonuje zadania organu administracji rzadowej w zakresie ochrony przyrody
przy pomocy wojewódzkiego konserwatora przyrody.
Art. 94. Zadania wojewody w zakresie ochrony przyrody na terenie parku narodowego wykonuje
dyrektor tego parku.
Art. 95. Organami opiniodawczo-doradczymi w zakresie ochrony przyrody sa:
1) Panstwowa Rada Ochrony Przyrody, działajaca przy ministrze własciwym do spraw srodowiska;
2) wojewódzka rada ochrony przyrody, działajaca przy wojewodzie;
3) rada naukowa parku narodowego, działajaca przy dyrektorze parku narodowego;
4) rada parku krajobrazowego lub rada zespołu parków krajobrazowych, działajaca przy dyrektorze
parku krajobrazowego lub dyrektorze zespołu parków krajobrazowych.
Art. 96. 1. Członków Panstwowej Rady Ochrony Przyrody w liczbie 40 na kadencje trwajaca 5 lat
powołuje, w drodze zarzadzenia, minister własciwy do spraw srodowiska sposród działajacych na rzecz
ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji ekologicznych.
2. Panstwowa Rada Ochrony Przyrody wybiera ze swojego grona przewodniczacego i zastepców
oraz uchwala regulamin działania.
3. Do zadan Panstwowej Rady Ochrony Przyrody nale+y w szczególnosci:
1) ocena realizacji ustawy;
2) opiniowanie strategii, planów i programów dotyczacych ochrony przyrody;
3) ocena realizacji krajowej strategii ochrony i zrównowa+onego u+ytkowania ró+norodnosci
biologicznej;
4) opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczacych ochrony przyrody;
5) przedstawianie wniosków i opinii w sprawach ochrony przyrody;
6) popularyzowanie ochrony przyrody.
4. Wydatki zwiazane z działalnoscia Panstwowej Rady Ochrony Przyrody sa pokrywane z bud+etu
panstwa z czesci, której dysponentem jest minister własciwy do spraw srodowiska.
akty wykonawcze
Art. 97. 1. Członków wojewódzkiej rady ochrony przyrody w liczbie od 20 do 30 na kadencje trwajaca
5 lat powołuje, w drodze zarzadzenia, wojewoda sposród działajacych na rzecz ochrony przyrody
przedstawicieli nauki, praktyki, organizacji ekologicznych i Panstwowego Gospodarstwa Lesnego Lasy
Panstwowe oraz sejmiku województwa.
2. Wojewódzka rada ochrony przyrody wybiera ze swojego grona przewodniczacego i zastepców
oraz uchwala regulamin działania.
3. Do zadan wojewódzkiej rady ochrony przyrody nale+y w szczególnosci:
1) ocena realizacji zadan w zakresie ochrony przyrody;
2) opiniowanie projektów aktów prawnych w zakresie ochrony przyrody wydawanych przez wojewode;
3) przedstawianie wniosków i opinii w sprawach ochrony przyrody;
4) opiniowanie planów rozwoju i strategii wojewódzkich w zakresie ochrony przyrody.
4. Wydatki zwiazane z działalnoscia wojewódzkiej rady ochrony przyrody sa pokrywane z bud+etu
panstwa z czesci, której dysponentem jest wojewoda.
Art. 98. 1. Członków rady naukowej parku narodowego w liczbie od 10 do 20 na kadencje trwajaca 5
lat powołuje, w drodze zarzadzenia, minister własciwy do spraw srodowiska sposród działajacych na
rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji ekologicznych oraz własciwych
miejscowo samorzadów wojewódzkich i samorzadów gminnych.
2. Rada naukowa parku narodowego wybiera ze swojego grona przewodniczacego i zastepce oraz
uchwala regulamin działania.
3. Do zadan rady naukowej parku narodowego nale+y w szczególnosci:
1) ocena stanu zasobów, tworów i składników przyrody;
2) opiniowanie projektu planu ochrony i zadan ochronnych;
3) ocena realizacji ustalen planu ochrony, rocznych zadan ochronnych i skutecznosci zabiegów
ochronnych;
4) opiniowanie programów badawczych i naukowych w zakresie ochrony przyrody;
5) przedstawianie wniosków i opinii w sprawach ochrony przyrody i funkcjonowania parku narodowego.
4. Wydatki zwiazane z działalnoscia rady naukowej parku narodowego sa pokrywane z bud+etu
panstwa, z czesci przeznaczonej na działalnosc parków narodowych.
akty wykonawcze
Art. 99. 1. Członków rady parku krajobrazowego lub rady zespołu parków krajobrazowych w liczbie
od 10 do 20 na kadencje trwajaca 5 lat powołuje, w drodze zarzadzenia, wojewoda sposród działajacych
na rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji ekologicznych oraz przedstawicieli
własciwych miejscowo samorzadów wojewódzkich, samorzadów gminnych i organizacji gospodarczych.
2. Członków rady parku krajobrazowego lub rady zespołu parków krajobrazowych poło+onych na
terenie kilku województw powołuje wojewoda tego województwa, na którego obszarze znajduje sie
najwieksza czesc parku lub zespołu parków, w porozumieniu z pozostałymi wojewodami.
3. Rada parku krajobrazowego lub rada zespołu parków krajobrazowych wybiera ze swojego grona
przewodniczacego i zastepców oraz uchwala regulamin działania.
4. Do zadan rady parku krajobrazowego lub rady zespołu parków krajobrazowych nale+y w
szczególnosci:
1) ocena stanu zasobów, tworów i składników przyrody, wartosci kulturowych oraz ustalen programów
ochrony przyrody;
2) opiniowanie projektu planu ochrony;
3) ocena realizacji ustalen planu ochrony i innych zadan z zakresu ochrony przyrody;
4) opiniowanie i ocena realizacji projektów i programów działalnosci parku krajobrazowego lub zespołu
parków krajobrazowych w zakresie ochrony przyrody, edukacji, turystyki i rekreacji.
5. Wydatki zwiazane z działalnoscia rady parku krajobrazowego lub rady zespołu parków
krajobrazowych sa pokrywane z bud+etu panstwa, z czesci której dysponentem jest własciwy wojewoda.
Art. 100. Członkom organów opiniodawczo-doradczych, o których mowa w art. 95, zamieszkałym
poza miejscowoscia, w której odbywa sie posiedzenie, przysługuja diety oraz zwrot kosztów podró+y i
noclegów na zasadach okreslonych w przepisach dotyczacych wysokosci oraz warunków ustalania
nale+nosci przysługujacych pracownikowi zatrudnionemu w panstwowej lub samorzadowej jednostce
sfery bud+etowej, z tytułu podró+y słu+bowej na obszarze kraju, wydanych na podstawie art. 775 § 2
Kodeksu pracy.
Rozdział 6
Słu3by ochrony przyrody
Art. 101. 1. Parkiem narodowym zarzadza dyrektor parku narodowego.
2. Minister własciwy do spraw srodowiska powołuje dyrektora parku narodowego na okres 5 lat
sposród kandydatów wyłonionych w drodze konkursu.
3. Do konkursu moga przystapic wyłacznie osoby posiadajace:
1) dyplom ukonczenia studiów wy+szych na jednym z nastepujacych kierunków:
a) biologia,
b) geografia,
c) geologia,
d) lesnictwo,
e) ochrona srodowiska,
f) rolnictwo;
2) co najmniej dziesiecioletni sta+ pracy w zawodzie zgodnym z kierunkiem studiów, o których mowa w
pkt 1, w tym trzyletni sta+ pracy na stanowisku kierowniczym.
4. W celu przeprowadzenia konkursu minister własciwy do spraw srodowiska powołuje komisje
konkursowa w składzie:
1) dwóch pracowników urzedu obsługujacego ministra własciwego do spraw srodowiska;
2) dwóch przedstawicieli Panstwowej Rady Ochrony Przyrody;
3) przedstawiciel marszałka województwa własciwego ze wzgledu na siedzibe dyrekcji parku
narodowego.
5. W toku konkursu sprawdzeniu podlegaja wiedza i predyspozycje niezbedne do wykonywania
zadan dyrektora parku narodowego oraz umiejetnosci kierownicze.
6. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, sposób ogłaszania,
organizacje i tryb przeprowadzania konkursu oraz zadania komisji konkursowej, uwzgledniajac w
szczególnosci potrzebe sprawnego przeprowadzenia konkursu oraz wszechstronnej oceny kwalifikacji
kandydatów.
akty wykonawcze
Art. 102. 1. Dyrektor parku narodowego reprezentuje Skarb Panstwa w stosunkach cywilnoprawnych
w zakresie zarzadzanego mienia parku narodowego.
2. Dyrektor parku narodowego realizuje ustalenia planu ochrony oraz wydaje zarzadzenia
okreslajace sposoby korzystania z obszarów parku narodowego w celach naukowych, edukacyjnych,
turystycznych, rekreacyjnych i sportowych.
3. Dyrektor parku narodowego ma prawo prowadzenia postepowania w sprawach o wykroczenia
oraz udziału w rozprawach przed sadami powszechnymi w charakterze oskar+yciela publicznego i
wnoszenia odwołan od postanowien i orzeczen tych sadów w sprawach o wykroczenia z zakresu ochrony
przyrody.
4. Do wykonywania czynnosci, o których mowa w ust. 3, dyrektor parku narodowego mo+e
upowa+nic funkcjonariusza Stra+y Parku.
5. Do dyrektora parku narodowego nale+a odpowiednio zadania i kompetencje okreslone w art. 5 ust.
2-4, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10, art. 13 ust. 1 pkt 1-3, art. 13a, art. 14a ust. 1 i 2, art. 26 ust. 3 i 4 oraz art. 35
ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 wrzesnia 1991 r. o lasach.
6. Dyrektor parku narodowego współpracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnej w
zakresie niezbednym do realizacji jego zadan ustawowych.
Art. 103. 1. Zadania zwiazane z ochrona przyrody, badaniami naukowymi i działalnoscia edukacyjna,
a tak+e ochrona mienia parku narodowego oraz zwalczaniem przestepstw i wykroczen w zakresie
ochrony przyrody na terenie parku narodowego wykonuje Słu+ba Parku Narodowego.
2. Do zadan Słu+by Parku Narodowego nale+y:
1) realizacja ustalen planów ochrony i zadan ochronnych;
2) informowanie i promocja w zakresie ochrony przyrody, w tym prowadzenie muzeum przyrodniczego,
osrodków informacji i edukacji oraz publikowanie materiałów informacyjnych i promocyjnych;
3) prowadzenie badan naukowych w celu okreslenia metod i sposobów ochrony przyrody, skutecznosci
działan ochronnych oraz rozpoznawania ró+norodnosci biologicznej;
4) utrzymywanie w nale+ytym stanie infrastruktury technicznej zarzadzanej przez park narodowy;
5) udostepnianie parku narodowego do celów naukowych, edukacyjnych, rekreacyjnych, turystycznych i
sportowych.
3. Minister własciwy do spraw srodowiska mo+e powierzyc, w drodze decyzji administracyjnej,
dyrektorowi parku narodowego wykonywanie zadan poza granicami parku narodowego w zakresie
zwiazanym z funkcjonowaniem i ochrona obszarów Natura 2000, w szczególnosci w zakresie ochrony
siedlisk przyrodniczych, gatunków roslin i zwierzat oraz realizacji ustalen planu ochrony.
4. Minister własciwy do spraw srodowiska, kierujac sie potrzeba doboru w Słu+bach Parków
Narodowych osób o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, okresli, w drodze rozporzadzenia,
stanowiska oraz wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniac pracownicy zatrudnieni na
poszczególnych stanowiskach w Słu+bach Parków Narodowych, z uwzglednieniem wykształcenia i sta+u
pracy.
akty wykonawcze
Art. 104. 1. Pracownikom Słu+by Parku Narodowego przysługuje:
1) bezpłatne umundurowanie, które nosza przy wykonywaniu czynnosci słu+bowych;
2) bezpłatne mieszkanie, je+eli stanowisko oraz charakter pracy sa zwiazane z koniecznoscia
zamieszkania w miejscu jej wykonywania.
2. Pracownicy Słu+by Parku Narodowego przy wykonywaniu czynnosci słu+bowych korzystaja z
ochrony prawnej przewidzianej w przepisach prawa karnego dla funkcjonariuszy publicznych.
3. Bezpłatne mieszkanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, przysługuje pracownikom zatrudnionym na
stanowiskach:
1) dyrektora parku;
2) zastepcy dyrektora parku;
3) głównego ksiegowego;
4) głównego specjalisty do spraw ochrony przyrody;
5) kierownika pracowni naukowo-edukacyjnej;
6) głównego specjalisty do spraw udostepniania parku;
7) nadlesniczego;
8) konserwatora obrebu ochronnego;
9) lesniczego;
10) konserwatora obwodu ochronnego;
11) podlesniczego;
12) starszego stra+nika;
13) stra+nika;
14) kierownika osrodka hodowli zwierzat;
15) kierownika szkółki lesnej;
16) komendanta Stra+y Parku;
17) zastepcy komendanta Stra+y Parku;
18) dowódcy grupy terenowej Stra+y Parku;
19) starszego stra+nika Stra+y Parku;
20) stra+nika Stra+y Parku.
4. Przez bezpłatne mieszkanie nale+y rozumiec przydzielony pracownikowi lokal mieszkalny w
budynku wielorodzinnym lub jednorodzinnym, za którego u+ywanie pracownik nie wnosi opłat.
5. Członkami rodziny pracownika, których uwzglednia sie przy przydziale lokalu mieszkalnego, sa
pozostajacy z pracownikiem we wspólnym gospodarstwie domowym:
1) mał+onek;
2) dzieci (własne lub mał+onka, przysposobione lub przyjete na wychowanie w ramach rodziny
zastepczej) pozostajace na jego utrzymaniu, nie dłu+ej jednak ni+ do ukonczenia przez nie 25 lat;
3) rodzice pracownika i jego mał+onka bedacy na jego wyłacznym utrzymaniu lub je+eli ze wzgledu na
wiek albo inwalidztwo, albo inne okolicznosci sa niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców
uwa+a sie równie+ ojczyma i macoche oraz osoby przysposabiajace.
6. Bezpłatne mieszkanie przydziela sie pracownikowi Słu+by Parku Narodowego na jego wniosek,
który zawiera:
1) imie, nazwisko i adres wnioskodawcy;
2) date i miejsce zatrudnienia;
3) liczbe i stopien pokrewienstwa osób, o których mowa w ust. 5.
7. Bezpłatne mieszkanie przydziela sie z zasobów mieszkaniowych parku narodowego.
8. Bezpłatne mieszkanie przydziela sie na czas zatrudnienia na stanowisku, o którym mowa w ust. 3.
9. Bezpłatne mieszkanie przydziela sie na podstawie umowy zawieranej:
1) z dyrektorem parku narodowego - przez ministra własciwego do spraw srodowiska;
2) z pracownikiem Słu+by Parku Narodowego - przez dyrektora parku narodowego.
10. W umowie, o której mowa w ust. 9, ustala sie:
1) szczegółowe warunki korzystania z bezpłatnego mieszkania;
2) termin zwolnienia bezpłatnego mieszkania, nie dłu+szy ni+ 6 miesiecy od dnia ustania zatrudnienia na
stanowisku uprawniajacym do bezpłatnego mieszkania;
3) sposób zwalniania bezpłatnego mieszkania przez pracownika Słu+by Parku Narodowego
przechodzacego na emeryture lub rente oraz mo+liwosc przydzielenia lokalu zamiennego.
11. Pracownik Słu+by Parku Narodowego zwalnia bezpłatne mieszkanie wraz ze wszystkimi osobami
pozostajacymi z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
12. W razie braku mo+liwosci przydziału bezpłatnego mieszkania lub zamieszkiwania, za zgoda
dyrektora parku narodowego albo ministra własciwego do spraw srodowiska, przez pracownika Słu+by
Parku Narodowego w mieszkaniu stanowiacym własnosc tego pracownika, przysługuje pracownikowi
ekwiwalent za niewykorzystywanie bezpłatnego mieszkania.
13. Ekwiwalent, o którym mowa w ust. 12, przyznaje sie uprawnionemu pracownikowi Słu+by Parku
Narodowego na jego wniosek, do którego załacza oswiadczenie o liczbie i stopniu pokrewienstwa osób
pozostajacych we wspólnym gospodarstwie domowym.
14. Ekwiwalent, o którym mowa w ust. 12, pracownikowi Słu+by Parku Narodowego oblicza dyrektor
parku narodowego, a dyrektorowi parku narodowego - minister własciwy do spraw srodowiska, przyjmujac
iloczyn sredniej stawki czynszu w stosunkach najmu w danej miejscowosci i wielkosci normatywnej
powierzchni u+ytkowej przysługujacej pracownikowi.
15. Ekwiwalent, o którym mowa w ust. 12, jest wypłacany ka+dego miesiaca łacznie z
wynagrodzeniem.
16. Na potrzeby obliczenia i wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystywanie bezpłatnego mieszkania
ustala sie nastepujace wielkosci normatywnej powierzchni u+ytkowej w przeliczeniu na liczbe osób
pozostajacych z pracownikiem Słu+by Parku Narodowego we wspólnym gospodarstwie domowym:
1) 35 m2 - dla 1 osoby;
2) 40 m2 - dla 2 osób;
3) 45 m2 - dla 3 osób;
4) 55 m2 - dla 4 osób;
5) 65 m2 - dla 5 osób;
6) 70 m2 - dla 6 lub wiecej osób.
17. Wielkosc normatywnej powierzchni u+ytkowej podwy+sza sie o 10 m2, je+eli w lokalu mieszka
osoba niepełnosprawna, wymagajaca do poruszania sie wózka inwalidzkiego.
18. W przypadku gdy uprawnienia do bezpłatnego mieszkania przysługuja dwu lub wiecej osobom
pozostajacym we wspólnym gospodarstwie domowym, przydziela sie jedno bezpłatne mieszkanie, o
którym mowa w ust. 3, albo przyznaje sie jeden ekwiwalent, o którym mowa w ust. 12.
19. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, dla pracowników Słu+b
Parków Narodowych wzór legitymacji słu+bowej, wzory umundurowania oraz oznak słu+bowych dla
poszczególnych stanowisk, w tym odpowiedni wzór umundurowania wyjsciowego i polowego na pory
roku, kolor i wzór przedmiotów uzupełniajacych mundury, wzór orła umieszczanego na czapkach, a tak+e
okresy u+ytkowania czesci umundurowania, kierujac sie potrzeba zapewnienia pracownikom Słu+b
Parków Narodowych odpowiednich warunków do wykonywania zadan wymagajacych przebywania w
terenie w ró+nych porach roku oraz potrzeba rozró+nienia cech umundurowania pracowników
zatrudnionych na poszczególnych stanowiskach.
akty wykonawcze
Art. 105. 1. Parkiem krajobrazowym kieruje dyrektor parku krajobrazowego.
2. Dyrektora parku krajobrazowego powołuje wojewoda, po zasiegnieciu opinii wojewódzkiej rady
ochrony przyrody.
3. Dyrektora parku krajobrazowego poło+onego na terenie kilku województw powołuje wojewoda
własciwy ze wzgledu na siedzibe parku, w porozumieniu z pozostałymi wojewodami.
4. Do zadan dyrektora parku krajobrazowego nale+y:
1) ochrona przyrody, walorów krajobrazowych oraz wartosci historycznych i kulturowych;
2) organizacja działalnosci edukacyjnej, turystycznej oraz rekreacyjnej;
3) wydawanie, z upowa+nienia wojewody, decyzji administracyjnych w zakresie ochrony przyrody;
4) współdziałanie w zakresie ochrony przyrody z jednostkami organizacyjnymi oraz osobami prawnymi i
fizycznymi;
5) składanie wniosków do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczacych
zagospodarowania przestrzennego obszarów wchodzacych w skład parku krajobrazowego.
5. Na terenie zarzadzanym przez Panstwowe Gospodarstwo Lesne Lasy Panstwowe, znajdujacym
sie w granicach parku krajobrazowego, zadania w zakresie ochrony przyrody wykonuje samodzielnie
miejscowy nadlesniczy, zgodnie z ustaleniami planu ochrony parku krajobrazowego, uwzglednionym w
planie urzadzenia lasu.
Art. 106. 1. W celu kierowania parkami krajobrazowymi moga byc tworzone zespoły parków
krajobrazowych, jako jednostki bud+etowe w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.
2. Do dyrektora zespołu parków krajobrazowych stosuje sie odpowiednio przepisy dotyczace
dyrektora parku krajobrazowego.
Art. 107. 1. Zadania z zakresu ochrony przyrody, walorów krajobrazowych, wartosci historycznych i
kulturowych oraz działalnosci edukacyjnej na terenie parku krajobrazowego wykonuje Słu+ba Parku
Krajobrazowego.
2. Do zadan Słu+by Parku Krajobrazowego nale+y:
1) inwentaryzacja siedlisk przyrodniczych, stanowisk roslin, zwierzat i grzybów objetych ochrona
gatunkowa oraz ich siedlisk, a tak+e zasługujacych na ochrone tworów i składników przyrody
nieo+ywionej;
2) identyfikacja i ocena istniejacych i potencjalnych zagro+en wewnetrznych i zewnetrznych parku
krajobrazowego oraz wnioskowanie o podejmowanie działan majacych na celu eliminowanie lub
ograniczanie tych zagro+en i ich skutków, a tak+e innych działan w celu poprawy funkcjonowania i
ochrony parku krajobrazowego;
3) gromadzenie dokumentacji dotyczacej przyrody oraz wartosci historycznych, kulturowych i
etnograficznych;
4) realizacja zadan zwiazanych z ochrona innych form ochrony przyrody w granicach parku
krajobrazowego;
5) informowanie o przepisach o ochronie przyrody osób przebywajacych na obszarach podlegajacych
ochronie oraz w miejscach, w których znajduja sie twory i składniki przyrody objete formami ochrony
przyrody;
6) prowadzenie edukacji przyrodniczej w szkołach i wsród miejscowego społeczenstwa, a tak+e
promowanie wartosci przyrodniczych, historycznych, kulturowych i turystycznych parku
krajobrazowego;
7) współpraca z samorzadami, zarzadcami obszarów parku krajobrazowego, organizacjami
ekologicznymi i z innymi podmiotami, majacymi zwiazek z ochrona parku krajobrazowego.
3. Wojewoda mo+e powierzyc, w drodze decyzji administracyjnej, dyrektorowi parku krajobrazowego
wykonywanie zadan poza granicami parku krajobrazowego w zakresie zwiazanym z funkcjonowaniem i
ochrona obszarów Natura 2000, w zakresie ochrony siedlisk przyrodniczych, gatunków roslin i zwierzat
oraz realizacji ustalen planu ochrony.
4. Pracownik Słu+by Parku Krajobrazowego ma prawo do legitymowania osób naruszajacych
przepisy o ochronie przyrody, a w razie odmowy okazania dokumentu pozwalajacego na ustalenie
to+samosci - zwracania sie do Policji lub innych własciwych organów o ustalenie to+samosci.
5. Pracownik Słu+by Parku Krajobrazowego otrzymuje bezpłatne umundurowanie, które
obowiazkowo nosi przy wykonywaniu czynnosci słu+bowych.
6. Minister własciwy do spraw srodowiska, kierujac sie potrzeba doboru w Słu+bach Parków
Krajobrazowych pracowników o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, okresli, w drodze
rozporzadzenia, stanowiska oraz wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniac pracownicy zatrudnieni
na poszczególnych stanowiskach w Słu+bach Parków Krajobrazowych, z uwzglednieniem wykształcenia i
sta+u pracy.
7. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, dla pracowników Słu+b
Parków Krajobrazowych wzór legitymacji słu+bowej, wzory umundurowania oraz oznak słu+bowych dla
poszczególnych stanowisk, w tym odpowiedni wzór umundurowania wyjsciowego i polowego na pory
roku, kolor i wzór przedmiotów uzupełniajacych mundury, wzór orła umieszczanego na czapce, a tak+e
okresy u+ytkowania czesci umundurowania, kierujac sie potrzeba zapewnienia pracownikom Słu+b
Parków Krajobrazowych odpowiednich warunków do wykonywania zadan, wymagajacych przebywania w
terenie w ró+nych porach roku, oraz potrzeba rozró+nienia cech umundurowania pracowników
zatrudnionych na poszczególnych stanowiskach.
akty wykonawcze
Rozdział 7
Zwalczanie przestepstw i wykroczen na obszarach chronionych
Art. 108. 1. W parkach narodowych zadania zwiazane z ochrona mienia oraz zwalczaniem
przestepstw i wykroczen w zakresie ochrony przyrody wykonuja funkcjonariusze Stra+y Parku zaliczani do
Słu+by Parku Narodowego.
2. Funkcjonariuszem Stra+y Parku mo+e byc osoba, która:
1) posiada obywatelstwo polskie;
2) ukonczyła 21 lat;
3) ma pełna zdolnosc do czynnosci prawnych;
4) nie została pozbawiona praw publicznych;
5) posiada co najmniej wykształcenie srednie;
6) posiada nienaganna opinie własciwego miejscowo komendanta Policji;
7) posiada odpowiedni stan zdrowia potwierdzony orzeczeniem lekarskim i orzeczeniem
psychologicznym;
8) nie była karana za przestepstwa.
3. Koszty orzeczenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 7, ponosi osoba kandydujaca na funkcjonariusza
Stra+y Parku.
4. Funkcjonariusz Stra+y Parku podlega co 5 lat okresowym badaniom lekarskim i psychologicznym,
potwierdzonym orzeczeniem.
5. Funkcjonariusz Stra+y Parku przy wykonywaniu zadan, o których mowa w ust. 1, ma prawo do:
1) legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestepstwa lub wykroczenia oraz swiadków
przestepstwa lub wykroczenia, w celu ustalenia ich to+samosci;
2) kontroli dowodów wniesienia opłat, o których mowa w art. 12 ust. 3;
3) zatrzymywania i przekazywania Policji lub innym własciwym organom osób w przypadku
uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestepstwa lub wykroczenia;
4) zatrzymywania i dokonywania kontroli srodków transportu w celu sprawdzenia ich ładunku oraz
przegladania zawartosci baga+y w razie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia
przestepstwa lub wykroczenia;
5) przeszukiwania pomieszczen i innych miejsc w przypadkach uzasadnionego podejrzenia popełnienia
przestepstwa lub wykroczenia;
6) zabezpieczenia jako dowodów rzeczowych, za pokwitowaniem, przedmiotów pochodzacych z
przestepstwa lub wykroczenia, a tak+e narzedzi i srodków słu+acych do ich popełnienia;
7) kontroli i zatrzymania, za pokwitowaniem, dokumentów w zakresie legalnosci posiadania tworów lub
składników przyrody i obrotu nimi, pochodzacych z obszaru parku narodowego;
8) kontroli podmiotów prowadzacych działalnosc gospodarcza na obszarze parku narodowego w
zakresie przestrzegania przepisów ustawy.
6. Uprawnienia, o których mowa w ust. 5, przysługuja dyrektorowi parku narodowego, jego zastepcy,
nadlesniczemu, konserwatorowi obrebu ochronnego, lesniczemu, konserwatorowi obwodu ochronnego,
podlesniczemu, starszemu stra+nikowi i stra+nikowi.
7. Czynnosci, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 3-8, funkcjonariusz Stra+y Parku ma prawo wykonywac
w granicach parku lub poza jego granicami w razie uzasadnionego podejrzenia, +e przestepstwo lub
wykroczenie zostało popełnione na szkode parku narodowego.
8. Przy wykonywaniu czynnosci, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, stosuje sie odpowiednio przepisy
Kodeksu postepowania karnego lub przepisy Kodeksu postepowania w sprawach o wykroczenia.
9. Rada Ministrów, kierujac sie potrzeba ustalenia jednolitych sposobów legitymowania i kontroli osób
popełniajacych wykroczenia i przestepstwa przeciwko ochronie przyrody, okresli, w drodze
rozporzadzenia, sposób i tryb wykonywania nastepujacych czynnosci:
1) dla Stra+y Parku:
a) legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestepstwa lub wykroczenia oraz swiadków
przestepstwa lub wykroczenia w celu ustalenia ich to+samosci,
b) zatrzymywania osób w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestepstwa lub
wykroczenia,
c) kontroli i zatrzymania, za pokwitowaniem, dokumentów dotyczacych legalnosci posiadania tworów
lub składników przyrody pochodzacych z obszaru parku narodowego i obrotu nimi,
d) kontroli podmiotów prowadzacych działalnosc gospodarcza na obszarze parku narodowego w
zakresie przestrzegania przepisów ustawy;
2) dla Słu+by Parku Krajobrazowego - legitymowania osób naruszajacych przepisy o ochronie przyrody,
a w razie odmowy okazania dokumentu pozwalajacego na ustalenie to+samosci - zwracania sie do
Policji lub innych własciwych organów o ustalenie ich to+samosci.
10. Minister własciwy do spraw srodowiska w porozumieniu z ministrem własciwym do spraw
wewnetrznych okresli, w drodze rozporzadzenia, zakres i tryb współpracy Stra+y Parku z Policja oraz
zakres działan Stra+y Parku podlegajacych kontroli Policji i sposób sprawowania tej kontroli, kierujac sie
potrzeba podejmowania wspólnych działan Stra+y Parku z Policja na obszarze parku narodowego w
zakresie zwalczania przestepstw i wykroczen.
akty wykonawcze
tezy z pismiennictwa
Art. 109. 1. Funkcjonariusz Stra+y Parku mo+e stosowac wobec osób uniemo+liwiajacych
wykonywanie przez niego zadan okreslonych w ustawie nastepujace srodki przymusu bezposredniego:
1) siłe fizyczna w postaci chwytów obezwładniajacych oraz podobnych technik obrony lub ataku;
2) kajdanki;
3) pałke słu+bowa;
4) reczny miotacz gazu;
5) paralizator elektryczny.
2. Zastosowanie przez funkcjonariusza Stra+y Parku srodka przymusu bezposredniego powinno
odpowiadac potrzebom wynikajacym z zaistniałej sytuacji i zmierzac do podporzadkowania sie osoby
poleceniom wydanym przez funkcjonariusza.
3. Rada Ministrów okresli, w drodze rozporzadzenia, sposoby u+ycia srodków przymusu
bezposredniego, o których mowa w ust. 1, oraz przydziału, przechowywania i ewidencji srodków, o
których mowa w ust. 1 pkt 2-5, kierujac sie potrzeba okreslenia warunków u+ycia srodków przymusu
bezposredniego przez funkcjonariuszy Stra+y Parku podczas realizacji zadan zwiazanych z ochrona
przyrody i mienia parku narodowego.
akty wykonawcze
Art. 110. 1. Funkcjonariusz Stra+y Parku mo+e byc wyposa+ony w bron bojowa oraz bron mysliwska,
a pracownik Słu+by Parku w bron mysliwska.
2. Funkcjonariusz Stra+y Parku mo+e byc dopuszczony do pracy z bronia, je+eli:
1) odbył szkolenie podstawowe dla funkcjonariuszy Stra+y Parku i zdał egzamin przed komisja
egzaminacyjna;
2) zdał egzamin ze znajomosci przepisów dotyczacych posiadania, u+ywania i umiejetnosci
posługiwania sie bronia przed komisja, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni
i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525);
3) posiada orzeczenie lekarskie i psychologiczne stwierdzajace brak przeciwwskazan do pracy z bronia.
3. Bron bojowa i bron mysliwska dyrektor parku narodowego nabywa na podstawie decyzji
administracyjnej wydanej przez własciwego miejscowo komendanta wojewódzkiego Policji, na wniosek
dyrektora parku narodowego, zgodnie z ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
4. Dyrektor parku narodowego mo+e przydzielic bron bojowa lub bron mysliwska wraz z amunicja
funkcjonariuszowi Stra+y Parku.
5. Decyzje o wyposa+eniu funkcjonariusza Stra+y Parku w bron bojowa lub bron mysliwska na czas
pełnienia słu+by podejmuje ka+dorazowo Komendant Stra+y Parku.
6. Bron, o której mowa w ust. 4, przydziela sie wraz ze swiadectwem broni.
7. Bron bojowa, o której mowa w ust. 4, funkcjonariusz Stra+y Parku ma prawo u+yc w nastepujacych
przypadkach:
1) w celu odparcia bezposredniego zamachu na +ycie własne lub innej osoby;
2) przeciwko osobie, która, wezwana do natychmiastowego porzucenia broni lub innego
niebezpiecznego narzedzia, nie zastosuje sie do tego wezwania, a jej zachowanie wskazuje na
bezposredni zamiar ich u+ycia przeciwko funkcjonariuszowi Stra+y Parku lub innej osobie;
3) przeciwko osobie, która usiłuje przemoca odebrac bron palna funkcjonariuszowi Stra+y Parku.
8. Bron mysliwska, o której mowa w ust. 4, funkcjonariusz Stra+y Parku ma prawo u+yc w
nastepujacych przypadkach:
1) w celu eliminacji lub odstraszania w granicach parku narodowego zwierzat stwarzajacych rzeczywiste
i bezposrednie zagro+enie dla +ycia i zdrowia ludzi;
2) w razie koniecznosci odstrzału, za zgoda dyrektora parku narodowego, zwierzecia, które nie ma
szans na prze+ycie.
9. U+ycie broni bojowej powinno nastepowac w sposób wyrzadzajacy najmniejsza szkode osobie,
przeciwko której u+yto broni, i nie mo+e zmierzac do pozbawienia jej +ycia, a tak+e nara+ac na
niebezpieczenstwo utraty +ycia lub zdrowia innych osób.
10. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, zakres szkolenia
podstawowego oraz tryb powoływania komisji egzaminacyjnej, o których mowa w ust. 2 pkt 1, kierujac sie
potrzeba posiadania przez funkcjonariuszy Stra+y Parku wiedzy niezbednej do wykonywania zadan.
11. Rada Ministrów okresli, w drodze rozporzadzenia, sposoby i tryb postepowania przy u+yciu broni
bojowej przez funkcjonariusza Stra+y Parku, kierujac sie potrzeba wykonywania zadan w zakresie
ochrony przyrody i mienia parku narodowego przez Stra+ Parku.
12. Minister własciwy do spraw srodowiska w porozumieniu z ministrem własciwym do spraw
wewnetrznych okresli, w drodze rozporzadzenia, sposób ewidencjonowania i przechowywania broni
bojowej oraz broni mysliwskiej wraz z amunicja, kierujac sie potrzeba zabezpieczenia broni bojowej oraz
broni mysliwskiej wraz z amunicja, bedacej w dyspozycji Stra+y Parku.
13. Przepisy dotyczace dopuszczania, przydzielania i wyposa+ania w bron mysliwska stosuje sie
odpowiednio do pracowników Słu+by Parku, o których mowa w ust. 1.
akty wykonawcze
Rozdział 8
Wykonywanie ochrony przyrody
Art. 111. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska sporzadza projekt krajowej strategii ochrony i
zrównowa+onego u+ytkowania ró+norodnosci biologicznej wraz z projektem programu działan.
2. Krajowa strategie ochrony i zrównowa+onego u+ytkowania ró+norodnosci biologicznej, wraz z
programem działan, zatwierdza, w drodze uchwały, Rada Ministrów.
Art. 112. 1. W ramach panstwowego monitoringu srodowiska prowadzi sie monitoring przyrodniczy
ró+norodnosci biologicznej i krajobrazowej.
2. Monitoring przyrodniczy polega na obserwacji i ocenie stanu oraz zachodzacych zmian w
składnikach ró+norodnosci biologicznej i krajobrazowej na wybranych obszarach, a tak+e na ocenie
skutecznosci stosowanych metod ochrony przyrody, w tym na obserwacji siedlisk przyrodniczych oraz
gatunków roslin i zwierzat, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
Art. 113. 1. Minister własciwy do spraw srodowiska prowadzi centralny rejestr form ochrony przyrody,
o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-9.
2. Rejestry, o których mowa w ust. 1 i w art. 114 ust. 2, zawieraja:
1) date utworzenia lub ustanowienia formy ochrony przyrody;
2) nazwe, je+eli istnieje, i okreslenie formy ochrony przyrody, rodzaju, typu i podtypu rezerwatu przyrody
oraz rodzaju u+ytku ekologicznego;
3) okreslenie poło+enia geograficznego i administracyjnego formy ochrony przyrody (obreb ewidencyjny,
gmina, powiat, województwo);
4) wskazanie powierzchni, je+eli mo+na ja okreslic, z wyszczególnieniem formy własnosci i rodzajów
gruntów;
5) powołanie oznaczenia mapy obrazujacej przebieg granicy formy ochrony przyrody i jej otuliny;
6) opis formy ochrony przyrody;
7) oznaczenie dziennika urzedowego, w którym został ogłoszony akt o utworzeniu lub uznaniu formy
ochrony przyrody;
8) informacje, czy dany obszar lub obiekt albo ich czesc podlega ochronie zgodnie z prawem
miedzynarodowym;
9) informacje o planie ochrony oraz oznaczenie dziennika urzedowego, w którym został ogłoszony akt o
ustanowieniu tego planu.
3. Wyszczególnienie form własnosci i rodzaju gruntów, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, nie dotyczy
parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu i zespołów przyrodniczo-krajobrazowych.
4. Organ, który utworzył lub ustanowił forme ochrony przyrody, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-4 i
6-9, przesyła ministrowi własciwemu do spraw srodowiska, w terminie 30 dni od dnia jej utworzenia lub
ustanowienia, kopie aktu o utworzeniu lub ustanowieniu danej formy ochrony przyrody oraz informacje, o
których mowa w ust. 2.
Art. 114. 1. Wojewoda gromadzi dokumentacje dotyczaca zasobów, tworów i składników przyrody, a
w szczególnosci cennych ze wzgledów naukowych tworów przyrody, stanowisk chronionych gatunków
roslin, zwierzat i grzybów, a tak+e ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych.
2. Wojewoda prowadzi rejestr form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-4 i 6-9,
poło+onych w całosci lub w czesci na obszarze jego działania.
3. Organ, który ustanowił forme ochrony przyrody, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6-9, przesyła
wojewodzie, w terminie 30 dni od dnia jej ustanowienia, kopie aktu o utworzeniu lub ustanowieniu danej
formy ochrony przyrody oraz informacje, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1-8.
Art. 115. 1. Na obrze+ach lub w pobli+u form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-
3 oraz 7 i 8, umieszcza sie tablice informujace o nazwie form ochrony przyrody oraz o zakazach
obowiazujacych na obszarach lub w stosunku do tych form, a na obrze+ach form ochrony przyrody, o
których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4-6 i pkt 9, umieszcza sie tablice informujace o nazwie formy ochrony
przyrody.
2. Na obrze+ach parku narodowego tablice, o których mowa w ust. 1, umieszcza dyrektor parku
narodowego, a na obrze+ach lub w pobli+u form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-9 -
organ sprawujacy nadzór nad dana forma ochrony przyrody.
3. Minister własciwy do spraw srodowiska okresli, w drodze rozporzadzenia, wzory tablic, o których
mowa w ust. 1, kierujac sie potrzeba ujednolicenia tablic, okreslajac ich kształt i rozmiary, materiał, z
jakiego zostana wykonane, tło tablic, wielkosc i kolor liter w napisach.
akty wykonawcze
Art. 116. W przypadku przebiegu drogi publicznej przez park narodowy lub rezerwat przyrody
wyznaczenie miejsc parkingowych nastepuje po uzyskaniu zgody - odpowiednio - dyrektora parku
narodowego lub organu uznajacego obszar za rezerwat przyrody.
Rozdział 9
Gospodarowanie zasobami i składnikami przyrody
Art. 117. 1. Gospodarowanie zasobami dziko wystepujacych roslin, zwierzat i grzybów oraz
zasobami genetycznymi roslin, zwierzat i grzybów u+ytkowanymi przez człowieka powinno zapewniac ich
trwałosc, optymalna liczebnosc i ochrone ró+norodnosci genetycznej, w szczególnosci przez:
1) ochrone, utrzymanie lub racjonalne zagospodarowanie naturalnych i półnaturalnych ekosystemów, w
tym lasów, torfowisk, bagien, muraw, solnisk, klifów nadmorskich i wydm, linii brzegów wód, dolin
rzecznych, zródeł i zródlisk, a tak+e rzek, jezior i obszarów morskich oraz siedlisk i ostoi roslin,
zwierzat lub grzybów;
2) stworzenie warunków do rozmna+ania i rozprzestrzeniania zagro+onych wyginieciem roslin, zwierzat i
grzybów oraz ochrone i odtwarzanie ich siedlisk i ostoi, a tak+e ochrone tras migracyjnych zwierzat.
2. Na gruntach u+ytkowanych gospodarczo w parkach narodowych lub rezerwatach przyrody stosuje
sie ochrone krajobrazowa.
Art. 118. 1. Prowadzenie robót polegajacych na regulacji wód oraz budowie wałów
przeciwpowodziowych, a tak+e robót melioracyjnych, odwodnien budowlanych, oraz innych robót
ziemnych zmieniajacych stosunki wodne - na terenach o szczególnych wartosciach przyrodniczych,
zwłaszcza na terenach, na których znajduja sie skupienia roslinnosci o szczególnej wartosci z punktu
widzenia przyrodniczego, terenach o walorach krajobrazowych i ekologicznych, terenach masowych
legów ptactwa, wystepowania skupien gatunków chronionych oraz tarlisk, zimowisk, przepławek i miejsc
masowej migracji ryb i innych organizmów wodnych, nastepuje na podstawie decyzji wojewody, który
ustala warunki prowadzenia robót.
2. Wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1, nastepuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowe na
podstawie rozdziału 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz.
2016 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 41).
Art. 119. Zabrania sie wznoszenia w pobli+u morza, jezior i innych zbiorników wodnych, rzek i
kanałów obiektów budowlanych uniemo+liwiajacych lub utrudniajacych ludziom i dziko wystepujacym
zwierzetom dostep do wody, z wyjatkiem obiektów słu+acych turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub
rybackiej oraz zwiazanych z bezpieczenstwem powszechnym i obronnoscia kraju.
Art. 120. 1. Zabrania sie wprowadzania do srodowiska przyrodniczego oraz przemieszczania w tym
srodowisku roslin, zwierzat lub grzybów gatunków obcych, a tak+e ich form rozwojowych.
2. Sprowadzanie do kraju roslin, zwierzat lub grzybów gatunków obcych, które w przypadku
uwolnienia do srodowiska przyrodniczego moga zagrozic gatunkom rodzimym, wymaga zezwolenia
ministra własciwego do spraw srodowiska.
3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje sie do gatunków ryb, na których wprowadzanie jest wymagane
zezwolenie ministra własciwego do spraw rolnictwa, wydawane na podstawie art. 3 ustawy z dnia 18
kwietnia 1985 r. o rybactwie sródladowym (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 750, z pózn. zm.6)) albo art. 26
ustawy z dnia 6 wrzesnia 2001 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. Nr 129, poz. 1441 oraz z 2002 r. Nr 181,
poz. 1514).
4. Zakazów, o których mowa w ust. 1, nie stosuje sie do wprowadzania i przemieszczania roslin:
1) przy zakładaniu i utrzymywaniu terenów zieleni oraz zakładaniu i utrzymywaniu zadrzewien poza
lasami i obszarami objetymi formami ochrony przyrody;
2) wykorzystywanych w ramach racjonalnej gospodarki lesnej i rolnej.
Art. 121. 1. Gospodarowanie zasobami przyrody nieo+ywionej powinno byc prowadzone w sposób
zapewniajacy ochrone innych zasobów, tworów i składników przyrody, oszczedne u+ytkowanie
przestrzeni oraz zachowanie szczególnie cennych tworów i składników przyrody nieo+ywionej, w tym
profili geologicznych i glebowych, jaskin, turni, skałek, głazów narzutowych, naturalnych zbiorników i
cieków wodnych, zródeł i wodospadów, elementów dna morza, wydm i glebowych powierzchni
wzorcowych, a tak+e miejsc wystepowania kopalnych szczatków roslin i zwierzat.
2. Wywóz za granice meteorytów i kopalnych szczatków roslin i zwierzat wymaga zezwolenia
ministra własciwego do spraw srodowiska.
Art. 122. 1. Kto dokona odkrycia kopalnych szczatków roslin lub zwierzat, jest obowiazany
powiadomic o tym niezwłocznie wojewode, a je+eli nie jest to mo+liwe - własciwego wójta, burmistrza albo
prezydenta miasta.
2. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta jest obowiazany przekazac niezwłocznie wojewodzie
zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1.
3. Je+eli wojewoda ustali, +e odkryte kopalne szczatki roslin lub zwierzat sa cenne dla nauki,
przekazuje je do muzeum lub placówki naukowej.
Art. 123. 1. Wojewoda dokonuje kontroli przestrzegania przepisów o ochronie przyrody w trakcie
gospodarczego wykorzystania zasobów i składników przyrody przez jednostki organizacyjne oraz osoby
prawne i fizyczne.
2. Czynnosci kontrolne sa wykonywane przez osoby posiadajace imienne upowa+nienie wydane
przez wojewode.
3. Upowa+nienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera wskazanie osoby upowa+nionej do wykonywania
czynnosci, miejsca i zakresu kontroli oraz podstawy prawnej do jej wykonywania.
4. Przed przystapieniem do czynnosci kontrolnych osoba upowa+niona do ich wykonywania jest
obowiazana okazac upowa+nienie, o którym mowa w ust. 2.
5. Osoby upowa+nione do wykonywania czynnosci kontrolnych maja prawo do:
1) wstepu na teren nale+acy do podmiotu kontrolowanego;
2) +adania pisemnych lub ustnych informacji zwiazanych z przedmiotem kontroli;
3) wgladu do dokumentów zwiazanych z przedmiotem kontroli, sporzadzania z nich odpisów, wyciagów
lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów.
6. Osoba wykonujaca czynnosci kontrolne sporzadza z tych czynnosci protokół.
7. Protokół podpisuje osoba wykonujaca czynnosci kontrolne oraz podmiot kontrolowany.
8. W przypadku odmowy podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany, protokół podpisuje tylko
osoba wykonujaca czynnosci kontrolne, dokonujac w protokole stosownej adnotacji o odmowie podpisania
protokołu przez podmiot kontrolowany.
9. Wstep oraz wykonywanie czynnosci kontrolnych nastepuja w obecnosci własciciela lub posiadacza
nieruchomosci.
Art. 124. Zabrania sie wypalania łak, pastwisk, nieu+ytków, rowów, pasów przydro+nych, szlaków
kolejowych oraz trzcinowisk i szuwarów.
Art. 125. Rosliny, zwierzeta lub grzyby, a tak+e ich siedliska, nieobjete formami ochrony przyrody
moga byc niszczone lub zabijane jedynie w zwiazku z:
1) realizacja zadan uzasadnionych potrzebami ochrony przyrody;
2) prowadzeniem badan naukowych lub edukacja;
3) racjonalna gospodarka;
4) amatorskim połowem ryb;
5) zbiorem na własne potrzeby;
6) prowadzeniem akcji ratowniczej;
7) bezpieczenstwem powszechnym;
8) bezpieczenstwem sanitarnym i weterynaryjnym;
9) ochrona +ycia i zdrowia ludzi;
10) zapobieganiem skutkom kleski +ywiołowej lub ich usuwaniem.
Rozdział 10
Skutki prawne objecia ochrona
Art. 126. 1. Skarb Panstwa odpowiada za szkody wyrzadzone przez:
1) +ubry - w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie lesnym;
2) wilki - w pogłowiu zwierzat gospodarskich;
3) rysie - w pogłowiu zwierzat gospodarskich;
4) niedzwiedzie - w pasiekach, w pogłowiu zwierzat gospodarskich oraz w uprawach rolnych;
5) bobry - w gospodarstwie rolnym, lesnym lub rybackim.
2. Odpowiedzialnosc, o której mowa w ust. 1, nie obejmuje utraconych korzysci.
3. Ogledzin i szacowania szkód, o których mowa w ust. 1, a tak+e ustalania wysokosci
odszkodowania i jego wypłaty, dokonuje wojewoda, a na obszarze parku narodowego dyrektor tego
parku.
4. Własciciele lub u+ytkownicy gospodarstw rolnych i lesnych moga współdziałac z wojewoda, a na
obszarze parku narodowego - z dyrektorem tego parku, w zakresie sposobów zabezpieczania upraw i
płodów rolnych, lasów oraz zwierzat gospodarskich przed szkodami powodowanymi przez zwierzeta, o
których mowa w ust. 1.
5. Współdziałanie, o którym mowa w ust. 4, mo+e obejmowac budowe urzadzen lub wykonanie
zabiegów zapobiegajacych szkodom, finansowane z bud+etu własciwego miejscowo dyrektora parku
narodowego lub wojewody, w ramach zawartych umów cywilnoprawnych.
6. Odszkodowanie nie przysługuje:
1) osobom, którym przydzielono grunty stanowiace własnosc Skarbu Panstwa;
2) je+eli poszkodowany:
a) nie dokonał sprzetu upraw lub płodów rolnych w ciagu 14 dni od zakonczenia zbiorów tego
gatunku roslin w danym regionie,
b) nie wyraził zgody na budowe przez wojewode lub dyrektora parku narodowego urzadzen lub
wykonanie zabiegów zapobiegajacych szkodom;
3) za szkody:
a) powstałe w mieniu Skarbu Panstwa, z wyłaczeniem mienia oddanego do gospodarczego
korzystania na podstawie Kodeksu cywilnego,
b) nieprzekraczajace w ciagu roku wartosci 100 kg +yta w przeliczeniu na jeden hektar uprawy,
c) w uprawach rolnych zało+onych z naruszeniem powszechnie stosowanych wymogów
agrotechnicznych,
d) wyrzadzone przez wilki, niedzwiedzie lub rysie w pogłowiu zwierzat gospodarskich
pozostawionych, w okresie od zachodu do wschodu słonca, bez bezposredniej opieki.
7. Szkody wyrzadzone przez zwierzeta łowne, wystepujace w parkach narodowych, strefach
ochronnych zwierzat łownych oraz w rezerwatach przyrody szacuje sie oraz dokonuje wypłaty
odszkodowan według zasad okreslonych w rozdziale 9 ustawy z dnia 13 pazdziernika 1995 r. - Prawo
łowieckie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 i Nr 113, poz. 984).
8. Szacowanie szkód wyrzadzonych przez zwierzeta łowne w strefie ochronnej zwierzat łownych
nale+y do zadan Słu+by Parku Narodowego, a w rezerwatach przyrody - do sprawujacego nadzór nad
rezerwatem.
9. Odszkodowania za szkody spowodowane przez zwierzeta łowne w strefie ochronnej zwierzat
łownych sa pokrywane ze srodków parku narodowego, a za szkody spowodowane w rezerwatach
przyrody - ze srodków bud+etu panstwa, z czesci, której dysponentem jest wojewoda.
10. W sprawach spornych dotyczacych wysokosci odszkodowan za szkody wyrzadzone przez
zwierzeta, o których mowa w ust. 1, orzekaja sady powszechne.
11. Minister własciwy do spraw srodowiska w porozumieniu z ministrem własciwym do spraw
rolnictwa okresli, w drodze rozporzadzenia, sposób postepowania przy szacowaniu szkód oraz sposób
wypłaty odszkodowan za szkody, o których mowa w ust. 1, a tak+e wzory dokumentów dotyczacych
szacowania szkód i wyliczania odszkodowan oraz terminy zgłoszenia i szacowania szkody, kierujac sie
potrzeba dokonywania oceny rzeczywistej szkody oraz przyjecia wysokosci wyceny szkody według cen
rynkowych.
12. Rada Ministrów mo+e okreslic, w drodze rozporzadzenia, inne ni+ wymienione w ust. 1 gatunki
zwierzat chronionych wyrzadzajacych szkody, za które odpowiada Skarb Panstwa, kierujac sie potrzeba
utrzymania ochrony gatunkowej zwierzat zagro+onych wyginieciem i wyrzadzajacych szkody w
gospodarce człowieka.
Rozdział 11
Przepisy karne
Art. 127. Kto umyslnie:
1) narusza zakazy obowiazujace w:
a) parkach narodowych,
b) rezerwatach przyrody,
c) parkach krajobrazowych,
d) obszarach chronionego krajobrazu,
e) obszarach Natura 2000,
2) narusza zakazy obowiazujace w stosunku do:
a) pomników przyrody,
b) stanowisk dokumentacyjnych,
c) u+ytków ekologicznych,
d) zespołów przyrodniczo-krajobrazowych,
e) roslin, zwierzat lub grzybów objetych ochrona gatunkowa,
3) nie zgłasza do rejestru, o którym mowa w art. 64 ust. 1, posiadanych lub hodowanych zwierzat
- podlega karze aresztu albo grzywny.
Art. 128. Kto:
1) bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom albo bez swiadectwa fitosanitarnego przewozi przez
granice panstwa rosliny lub zwierzeta, o których mowa w art. 61 ust. 1, a tak+e ich rozpoznawalne
czesci i produkty pochodne,
2) narusza przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczace ochrony gatunków dziko +yjacych zwierzat i
roslin w zakresie regulacji obrotu nimi poprzez:
a) nieprzedkładanie zgłoszenia importowego,
b) u+ywanie okazów okreslonych gatunków w innym celu ni+ wskazany w zezwoleniu importowym,
c) korzystanie w sposób nieuprawniony ze zwolnien od nakazów przy dokonywaniu obrotu sztucznie
rozmno+onymi roslinami,
d) oferowanie zbycia lub nabycia, nabywanie lub pozyskiwanie, u+ywanie lub wystawianie publicznie
w celach zarobkowych, zbywanie, przetrzymywanie lub przewo+enie w celu zbycia okazów
okreslonych gatunków roslin lub zwierzat,
e) u+ywanie zezwolenia albo swiadectwa dla okazu innego ni+ ten, dla którego było ono wydane,
f) składanie wniosku o wydanie zezwolenia importowego, eksportowego, reeksportowego, lub
swiadectwa bez poinformowania o wczesniejszym odrzuceniu wniosku
- podlega karze pozbawienia wolnosci od 3 miesiecy do lat 5.
Art. 129. W razie ukarania za wykroczenie okreslone w art. 127 lub skazania za przestepstwo
okreslone w art. 128, sad mo+e orzec:
1) przepadek przedmiotów słu+acych do popełnienia wykroczenia lub przestepstwa oraz przedmiotów,
roslin, zwierzat lub grzybów pochodzacych z wykroczenia lub przestepstwa, chocia+by nie stanowiły
własnosci sprawcy;
2) obowiazek przywrócenia stanu poprzedniego, a jesli obowiazek taki nie byłby wykonalny - nawiazke
do wysokosci 10.000 złotych na rzecz organizacji społecznej działajacej w zakresie ochrony przyrody
lub własciwego, ze wzgledu na miejsce popełnienia wykroczenia lub przestepstwa, wojewódzkiego
funduszu ochrony srodowiska i gospodarki wodnej.
Art. 130. 1. Sad dorecza odpis wydanego prawomocnego orzeczenia o przepadku roslin, zwierzat
lub grzybów, ich rozpoznawalnych czesci oraz produktów pochodnych wojewodzie własciwemu ze
wzgledu na miejsce popełnienia wykroczenia lub przestepstwa.
2. Rosliny, zwierzeta lub grzyby, ich rozpoznawalne czesci oraz produkty pochodne, o których mowa
w ust. 1, podlegaja przekazaniu podmiotom uprawnionym do ich utrzymywania, wyznaczanym przez:
1) wojewode - w stosunku do gatunków rodzimych;
2) ministra własciwego do spraw srodowiska - w stosunku do gatunków obcych lub objetych ochrona na
podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej.
3. Organy, o których mowa w ust. 2, moga zarzadzic, na koszt skazanego, odesłanie roslin lub
zwierzat oraz produktów pochodnych, wobec których orzeczono przepadek, do panstwa z którego
dokonano ich eksportu.
Art. 131. Kto:
1) prowadzac działalnosc gospodarcza w zakresie handlu zwierzetami, o których mowa w art. 61 ust. 1,
nie posiada lub nie przekazuje odpowiedniej dokumentacji stwierdzajacej legalnosc pochodzenia
zwierzecia,
2) bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom utworzy lub prowadzi ogród botaniczny, ogród zoologiczny
lub osrodek,
3) przeprowadzajac likwidacje ogrodu zoologicznego lub osrodka nie zapewni przebywajacym tam
zwierzetom warunków odpowiadajacych ich potrzebom biologicznym,
4) poza ogrodami zoologicznymi, placówkami naukowymi prowadzacymi badania nad zwierzetami lub
cyrkami utrzymuje lub prowadzi hodowle zwierzat niebezpiecznych dla +ycia i zdrowia ludzi, w tym
drapie+nych i jadowitych,
5) bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom przenosi z ogrodu botanicznego lub ogrodu zoologicznego
do srodowiska przyrodniczego rosliny lub zwierzeta gatunków zagro+onych wyginieciem,
6) wykonuje prace ziemne oraz inne prace zwiazane z wykorzystaniem sprzetu mechanicznego lub
urzadzen technicznych w obrebie bryły korzeniowej drzew lub krzewów na terenach zieleni lub
zadrzewieniach w sposób znaczaco szkodzacy drzewom lub krzewom,
7) stosuje srodki chemiczne na drogach publicznych oraz ulicach i placach w sposób znaczaco
szkodzacy terenom zieleni lub zadrzewieniem,
8) bez decyzji wojewody lub wbrew ustalonym w niej warunkom prowadzi na terenach o szczególnych
wartosciach przyrodniczych roboty polegajace na regulacji wód oraz budowie wałów
przeciwpowodziowych, a tak+e roboty melioracyjne, odwodnienia budowlane oraz inne roboty ziemne
zmieniajace stosunki wodne,
9) wprowadza do srodowiska przyrodniczego lub przemieszcza w tym srodowisku rosliny, zwierzeta lub
grzyby gatunków obcych, a tak+e ich formy rozwojowe,
10) bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom sprowadza do kraju rosliny, zwierzeta lub grzyby gatunków
obcych, które w przypadku uwolnienia do srodowiska przyrodniczego moga zagrozic gatunkom
rodzimym,
11) nie powiadamia wojewody lub wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o odkryciu kopalnych
szczatków roslin lub zwierzat,
12) wypala łaki, pastwiska, nieu+ytki, rowy, pasy przydro+ne, szlaki kolejowe, trzcinowiska lub szuwary,
13) wbrew przepisom art. 125 zabija zwierzeta, niszczy rosliny lub grzyby lub niszczy siedliska roslin,
zwierzat lub grzybów
- podlega karze aresztu albo grzywny.
Art. 132. Orzekanie w sprawach, o których mowa w art. 127 i 131, nastepuje na podstawie przepisów
Kodeksu postepowania w sprawach o wykroczenia.
Rozdział 12
Zmiany w przepisach obowiazujacych
Art. 133. W ustawie z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie sródladowym (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz.
750, z pózn. zm.7)) wprowadza sie nastepujace zmiany:
1) w art. 8 w ust. 1:
a) pkt 6 otrzymuje brzmienie:
"6) przez wytwarzanie w wodzie pola elektrycznego charakterystycznego dla pradu zmiennego,",
b) w pkt 13 lit. a otrzymuje brzmienie:
"a) ryb łososiowatych i wegorzy,";
2) w art. 10 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
"1. Zabrania sie:
1) przechowywania, przewo+enia, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu ikry i ryb
złowionych lub pozyskanych z naruszeniem przepisów art. 8 i 9;
2) wprowadzania do obrotu ryb pochodzacych z amatorskiego połowu ryb.";
3) w art. 12 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
"1. Publiczne sródladowe wody powierzchniowe płynace dzieli sie na obwody rybackie, z wyjatkiem
wód znajdujacych sie w granicach parków narodowych i w granicach rezerwatów przyrody, w
których zabronione jest rybactwo.";
4) w art. 20 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
"1. Rybackie narzedzia i urzadzenia połowowe mo+e posiadac wyłacznie uprawniony do rybactwa
oraz dyrektor parku narodowego i uprawnione przez niego osoby, w celu wykonywania ochrony
ryb na wodach parku narodowego, z wyjatkiem osób prowadzacych działalnosc gospodarcza w
zakresie produkcji i obrotu tymi narzedziami i urzadzeniami.";
5) w art. 23a w ust. 6 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
"1) Stra+y Parku Narodowego - w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie przyrody,".
Art. 134. W ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr
9, poz. 84 i Nr 200, poz. 1683 oraz z 2003 r. Nr 96, poz. 874, Nr 110, poz. 1039, Nr 188, poz. 1840, Nr
200, poz. 1953 i Nr 203, poz. 1966) w art. 7:
1) w ust. 1 pkt 8 otrzymuje brzmienie:
"8) grunty poło+one na obszarach objetych ochrona scisła, czynna lub krajobrazowa, a tak+e
budynki i budowle trwale zwiazane z gruntem, słu+ace bezposrednio osiaganiu celów z zakresu
ochrony przyrody - w parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody,";
2) dodaje sie ust. 4 i 5 w brzmieniu:
"4. Z tytułu zwolnien z podatków i opłat, o których mowa w ust. 1 pkt 8, jednostkom samorzadu
terytorialnego przysługuje z bud+etu panstwa zwrot utraconych dochodów.
5. Minister własciwy do spraw finansów publicznych okresli, w drodze rozporzadzenia, zasady i
tryb zwrotu utraconych dochodów, o których mowa w ust. 4, kierujac sie potrzeba
zabezpieczenia bud+etów gmin przed utrata dochodów z tytułu ulg w opłatach i podatkach w
parkach narodowych, parkach krajobrazowych oraz rezerwatach przyrody.".
Art. 135. W ustawie z dnia 28 wrzesnia 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, z pózn.
zm.8)) wprowadza sie nastepujace zmiany:
1) dodaje sie art. 5a w brzmieniu:
"Art. 5a. Minister własciwy do spraw srodowiska mo+e powierzyc, w drodze decyzji
administracyjnej, dyrektorowi regionalnej dyrekcji Lasów Panstwowych wykonywanie
zadan poza terenami jego działania w zakresie zwiazanym z funkcjonowaniem i ochrona
obszarów Natura 2000.";
2) w art. 45 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
"3) zwalczaniem przestepstw i wykroczen w zakresie szkodnictwa lesnego i ochrony przyrody oraz
wykonywaniem innych zadan w zakresie ochrony mienia,";
3) w art. 54 pkt 5 otrzymuje brzmienie:
"5) opracowanie planów ochrony dla rezerwatów przyrody znajdujacych sie w zarzadzie Lasów
Panstwowych, ich realizacje, ochrone gatunkowa roslin i zwierzat oraz sprawowanie nadzoru
nad obszarami wchodzacymi w skład sieci Natura 2000,".
Art. 136. W ustawie z dnia 19 pazdziernika 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomosciami rolnymi
Skarbu Panstwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 603, z pózn. zm.9)) w art. 35:
1) ust. 6 otrzymuje brzmienie:
"6. Nie pobiera sie opłat z tytułu zarzadu nieruchomosciami znajdujacymi sie pod drogami
publicznymi i miedzy wałami przeciwpowodziowymi a korytem rzeki.";
2) dodaje sie ust. 6a w brzmieniu:
"6a. Nie pobiera sie opłat z tytułu zarzadu nieruchomosciami objetymi formami ochrony przyrody, o
których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. Nr 92, poz. 880).".
Art. 137. W ustawie z dnia 13 pazdziernika 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz.
372 i Nr 113, poz. 984) wprowadza sie nastepujace zmiany:
1) w art. 26 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
"1) parki narodowe i rezerwaty przyrody, z wyjatkiem obszarów wyznaczonych w planie ochrony lub
zadaniach ochronnych ustanowionych dla rezerwatu przyrody,";
2) w art. 50:
a) uchyla sie ust. 1a;
b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
"2. Za szkody, o których mowa w ust. 1, wyrzadzane na obszarach:
1) obwodów łowieckich lesnych odszkodowania wypłaca Panstwowe Gospodarstwo Lesne
Lasy Panstwowe ze srodków bud+etu panstwa;
2) obwodów łowieckich polnych i obszarach niewchodzacych w skład obwodów łowieckich
odszkodowania wypłaca wojewoda ze srodków bud+etu panstwa, z czesci, której
dysponentem jest wojewoda.".
Art. 138. W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierzat (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz.
1002 oraz z 2004 r. Nr 69, poz. 625) wprowadza sie nastepujace zmiany:
1) uchyla sie rozdział 5;
2) w art. 33:
a) w ust. 1 pkt 6 otrzymuje brzmienie:
"6) wykonywaniem zadan zwiazanych z ochrona przyrody.",
b) po ust. 1a dodaje sie ust. 1b w brzmieniu:
"1b. Je+eli minister własciwy do spraw srodowiska lub wojewoda wydał zezwolenie na zabicie
zwierzat objetych ochrona gatunkowa, moga one byc usmiercone przy u+yciu broni
mysliwskiej przez osoby uprawnione do posiadania tej broni.";
3) uchyla sie art. 36;
4) w art. 37 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
"1. Kto narusza nakazy albo zakazy okreslone w art. 9, art. 12 ust. 1-6, art. 13 ust. 1, art. 14, art. 15
ust. 1-5, art. 16, art. 17 ust. 1-7, art. 18, art. 22 ust. 1, art. 22a, art. 24 ust. 1-3, art. 25, art. 27,
art. 28 ust. 1, 5 i 8-9, art. 29 ust. 1 i art. 30,
podlega karze aresztu lub grzywny.".
Art. 139. W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomosciami (Dz. U. z 2000 r. Nr
46, poz. 543, z pózn. zm.10)) w art. 83 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
"3. Nie pobiera sie opłat rocznych za nieruchomosci oddane w trwały zarzad pod drogi publiczne,
parki, zielence, ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne, parki narodowe oraz rezerwaty
przyrody.".
Art. 140. W ustawie z dnia 9 wrzesnia 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960, z pózn.
zm.11)) w załaczniku Szczegółowy wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, stawki oraz zwolnienia:
1) w czesci II Czynnosci urzedowe po ust. 14 dodaje sie ust. 14a w brzmieniu:
"14a. Od dokonania wpisu do rejestru zwierzat - 20 zł.";
2) w czesci IV Zezwolenia:
a) w ust. 41 w kolumnie 4 dodaje sie pkt 1 w brzmieniu:
"1) zezwolenia na przewo+enie przez granice Rzeczypospolitej Polskiej roslin lub zwierzat,
wydawane ogrodom botanicznym lub zoologicznym.",
b) po ust. 41 dodaje sie ust. 41a i 41b w brzmieniu:
"41a. Od zezwolen na utworzenie ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego lub osrodka
rehabilitacji zwierzat - 70 zł.
41b. Od zezwolen wydanych na usuniecie drzew lub krzewów osobom fizycznym na cele
niezwiazane z prowadzeniem działalnosci gospodarczej - 20 zł.",
c) w ust. 44 w kolumnie 4 po pkt 6 dodaje sie pkt 6a w brzmieniu:
"6a) zezwolenia na działania zwiazane z ochrona przyrody, wydawane organizacjom
ekologicznym i jednostkom naukowym działajacym na rzecz ochrony przyrody,".
Art. 141. W ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony srodowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, z
pózn. zm.12)) wprowadza sie nastepujace zmiany:
1) w art. 19 w ust. 2 pkt 24 otrzymuje brzmienie:
"24) z zakresu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880):
a) zezwolenia na prowadzenie ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego lub osrodka
rehabilitacji zwierzat,
b) wnioski o wydanie zezwolenia oraz zezwolenia na pozyskiwanie roslin i zwierzat
gatunków objetych ochrona czesciowa,
c) wnioski o wydanie zezwolenia oraz zezwolenia na zbiór roslin i grzybów chronionych,
chwytanie, odławianie lub zabijanie zwierzat chronionych oraz wnioski o wydanie
zezwolenia i zezwolenia na inne czynnosci podlegajace zakazom lub ograniczeniom w
stosunku do gatunków objetych ochrona,
d) zezwolenia na przewo+enie przez granice panstwa roslin i zwierzat nale+acych do
gatunków podlegajacych ograniczeniom na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej,
a tak+e ich rozpoznawalnych czesci i produktów pochodnych,
e) wnioski o wydanie zezwolenia oraz zezwolenia na usuniecie drzew lub krzewów,
f) decyzje o wymiarze administracyjnych kar pienie+nych za:
- zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłasciwym
wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzetu mechanicznego albo
urzadzen technicznych oraz zastosowaniem srodków chemicznych w sposób
szkodliwy dla roslinnosci,
- usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia,
- zniszczenie spowodowane niewłasciwa pielegnacja terenów zieleni, zadrzewien,
drzew lub krzewów,";
2) w art. 413 w ust. 5 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
"3) przewodniczacy wojewódzkiej rady ochrony przyrody,".
Art. 142. W ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229, z pózn. zm.13))
wprowadza sie nastepujace zmiany:
1) w art. 39 w pkt 2 lit. a otrzymuje brzmienie:
"a) je+eli byłoby to sprzeczne z warunkami wynikajacymi z utworzenia form ochrony przyrody, stref
ochronnych zwierzat łownych lub ostoi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o
ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880),";
2) po art. 85 dodaje sie art. 85a w brzmieniu:
"Art. 85a. Decyzje, o których mowa w art. 83 ust. 2 pkt 3 i art. 85 ust. 4, wymagaja uzgodnienia z
wojewoda.";
3) w art. 132 w ust. 2 w pkt 6 kropke zastepuje sie przecinkiem i dodaje sie pkt 7 w brzmieniu:
"7) informacje o formach ochrony przyrody utworzonych lub ustanowionych na podstawie ustawy z
dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, wystepujacych w zasiegu oddziaływania
zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urzadzen wodnych.".
Rozdział 13
Przepisy przejsciowe, dostosowujace i koncowe
Art. 143. Obraczki u+yte do obraczkowania ptaków przed dniem wejscia w +ycie ustawy nie
podlegaja wymianie na obraczki sporzadzone zgodnie ze wzorem okreslonym w przepisach, o których
mowa w art. 55.
Art. 144. Dyrektor parku narodowego powołany przed dniem wejscia w +ycie ustawy pozostaje na
stanowisku do czasu powołania dyrektora parku na podstawie art. 101 ust. 2, nie dłu+ej jednak ni+ jeden
rok od dnia wejscia w +ycie ustawy.
Art. 145. 1. Wojewódzcy konserwatorzy przyrody powołani przed dniem wejscia w +ycie ustawy
pozostaja na dotychczas zajmowanych stanowiskach.
2. Z dniem wejscia w +ycie ustawy dotychczasowe stosunki pracy z wojewódzkimi konserwatorami
przyrody nawiazane na podstawie powołania przekształcaja sie w stosunki pracy na podstawie umowy o
prace na czas nieokreslony, na warunkach pracy i płacy okreslonych w powołaniu.
Art. 146. Przepis art. 108 ust. 2 pkt 5 nie ma zastosowania do funkcjonariuszy Stra+y Parku
zatrudnionych w parku narodowym przed dniem wejscia w +ycie ustawy, przez okres nie krótszy ni+ 10
lat.
Art. 147. Umundurowanie oraz przedmioty uzupełniajace mundury pracowników Słu+b Parków
Narodowych i Słu+b Parków Krajobrazowych moga byc u+ywane według dotychczas obowiazujacych
wzorów do czasu wyczerpania zapasów.
Art. 148. 1. Ogrody botaniczne i osrodki istniejace przed dniem wejscia w +ycie ustawy moga
prowadzic dotychczasowa działalnosc bez zezwolenia, o którym mowa w art. 67 ust. 1 lub art. 75 ust. 1,
nie dłu+ej jednak ni+ do dnia 31 grudnia 2005 r.
2. Ogrody botaniczne oraz osrodki, które w terminie, o którym mowa w ust. 1, nie uzyskaja
zezwolenia na prowadzenie działalnosci, podlegaja likwidacji.
Art. 149. Zwierzeta, o których mowa w art. 61 ust. 1, na które nie ma dokumentu stwierdzajacego
legalnosc pochodzenia lub zezwolenia ministra własciwego do spraw srodowiska, podlegaja rejestracji,
zgodnie z art. 64 ust. 1, w okresie 6 miesiecy od dnia wejscia w +ycie ustawy.
Art. 150. Posiadacze spreparowanych zwierzat lub ich czesci sa obowiazani do uzyskania
zezwolenia, o którym mowa w art. 56 ust. 1 lub 2, w okresie jednego roku od dnia wejscia w +ycie ustawy.
Art. 151. Stra+ Parku, Słu+ba Parku Narodowego i Słu+ba Parku Krajobrazowego działajace przed
dniem wejscia w +ycie ustawy staja sie odpowiednio Stra+a Parku, Słu+ba Parku Narodowego i Słu+ba
Parku Krajobrazowego w rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 152. 1. Zadania Panstwowej Rady Ochrony Przyrody, wojewódzkich rad ochrony przyrody, rad
naukowych parków narodowych, rad parków krajobrazowych lub rad zespołów parków krajobrazowych,
do czasu powołania członków tych organów, wykonuja odpowiednio Panstwowa Rada Ochrony Przyrody,
wojewódzkie komisje ochrony przyrody, rady parków narodowych i rady parków.
2. Powołanie członków Panstwowej Rady Ochrony Przyrody, wojewódzkich rad ochrony przyrody,
rad naukowych parków narodowych, rad parków krajobrazowych lub rad zespołów parków
krajobrazowych nastapi w terminie 6 miesiecy od dnia wejscia w +ycie niniejszej ustawy.
Art. 153. Formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-10, utworzone lub
wprowadzone przed dniem wejscia w +ycie ustawy staja sie formami ochrony przyrody w rozumieniu
niniejszej ustawy.
Art. 154. 1. Plany ochrony dla parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych
ustanowione w okresie od dnia 2 lutego 2001 r. do dnia wejscia w +ycie ustawy staja sie planami ochrony
w rozumieniu niniejszej ustawy.
2. Dla parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych utworzonych przed dniem
wejscia w +ycie ustawy, nieposiadajacych planu ochrony, sporzadza sie plan ochrony w terminie do 5 lat
od dnia wejscia w +ycie ustawy, z zastrze+eniem ust. 3.
3. Dla parków krajobrazowych, które miały zatwierdzone rozporzadzeniem plany ochrony do dnia 2
lutego 2001 r., sporzadza sie, z ich wykorzystaniem, plany ochrony w rozumieniu niniejszej ustawy, w
terminie do 6 miesiecy od dnia wejscia w +ycie niniejszej ustawy.
Art. 155. Parki gminne utworzone przed dniem wejscia w +ycie ustawy staja sie parkami gminnymi w
rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 156. Strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierzat gatunków
chronionych, ustalone przed dniem wejscia w +ycie ustawy, staja sie strefami ochrony ostoi, miejscami
rozrodu i regularnego przebywania zwierzat gatunków chronionych w rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 157. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy, o której
mowa w art. 161, zachowuja moc do czasu wejscia w +ycie aktów wykonawczych wydanych na podstawie
niniejszej ustawy.
akty wykonawcze
Art. 158. Do spraw wszczetych przed dniem wejscia w +ycie ustawy, a niezakonczonych decyzja
ostateczna stosuje sie przepisy dotychczasowe.
Art. 159. 1. Z dniem wejscia w +ycie ustawy Krajowy Zarzad Parków Narodowych przechodzi w stan
likwidacji. Aktywa i pasywa Krajowego Zarzadu Parków Narodowych przejmuje minister własciwy do
spraw srodowiska.
2. Likwidacje Krajowego Zarzadu Parków Narodowych prowadzi sie pod jego dotychczasowa nazwa
z dodatkiem "w likwidacji".
3. Pracownicy Krajowego Zarzadu Parków Narodowych z dniem wejscia w +ycie ustawy staja sie
pracownikami urzedu obsługujacego ministra własciwego do spraw srodowiska, z zastrze+eniem art. 160.
4. Minister własciwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem własciwym do
spraw srodowiska, w drodze rozporzadzenia, dokona przeniesienia planowanych dochodów i wydatków
bud+etowych w ramach czesci 41 - srodowisko miedzy działami i rozdziałami bud+etu panstwa w zakresie
dotyczacym zadan przejetych przez Ministerstwo Srodowiska z Krajowego Zarzadu Parków Narodowych
oraz okresli limity zatrudnienia i kwoty wynagrodzen w podziale na działy i rozdziały bud+etu panstwa, z
zachowaniem przeznaczenia srodków publicznych wynikajacego z ustawy bud+etowej.
5. Do przeniesien, o których mowa w ust. 4, nie stosuje sie ograniczen wynikajacych z art. 96 ust. 2
ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych.
Art. 160. 1. Stosunki pracy z pracownikami, o których mowa w art. 159 ust. 3, wygasaja po upływie 3
miesiecy od dnia wejscia w +ycie ustawy:
1) je+eli przed upływem 2 miesiecy od dnia wejscia w +ycie ustawy nie zostana im zaproponowane
nowe warunki pracy i płacy na dalszy okres zatrudnienia albo
2) w razie odmowy przyjecia nowych warunków pracy i płacy, o których mowa w pkt 1, w terminie nie
pózniejszym ni+ 2 tygodnie przed upływem 3 miesiecy od dnia wejscia w +ycie ustawy.
2. Pracodawca jest obowiazany powiadomic, w formie pisemnej, pracownika o terminie wygasniecia
stosunku pracy i o skutkach nieprzyjecia nowych warunków pracy i płacy.
3. Wczesniejsze rozwiazanie stosunku pracy przez pracodawce mo+e nastapic za wypowiedzeniem.
4. Pracownicy, o których mowa w art. 159 ust. 3, zachowuja uprawnienia pracownicze wynikajace z
aktów, na podstawie których powstał ich stosunek pracy przed dniem wejscia w +ycie ustawy, do dnia:
1) wymienionego w ust. 1 pkt 2 - je+eli przyjeli proponowane warunki pracy i płacy na dalszy okres
zatrudnienia, albo
2) wygasniecia stosunku pracy, o którym mowa w ust. 1, albo
3) wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 3.
5. W przypadku wygasniecia stosunku pracy, o którym mowa w ust. 1, lub wypowiedzenia, o którym
mowa w ust. 3, pracownikom przysługuje odprawa, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r.
o szczególnych zasadach rozwiazywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczacych
pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844, Nr 213, poz. 2081 i Nr 223, poz. 2217).
Art. 161. Traci moc ustawa z dnia 16 pazdziernika 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr
99, poz. 1079, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002 r. Nr 130, poz. 1112 oraz
z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568 i Nr 203, poz. 1966).
Art. 162. Ustawa wchodzi w +ycie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjatkiem art. 39 i 134 pkt 2, które
wchodza w +ycie z dniem 1 stycznia 2005 r.
__________
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i
Nr 120 , poz. 1268, z 2001 r. Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr
113, poz. 984 i Nr 200, poz. 1682 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i poz. 721, Nr 162, poz. 1568, Nr
203, poz. 1966 i Nr 229, poz. 2273.
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 129, poz.
1447 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 126, poz.
1070, Nr 130, poz. 1112, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1682 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r. Nr 1,
poz. 15, Nr 80, poz. 717, 720 i 721, Nr 96, poz. 874, Nr 124, poz. 1152, Nr 162, poz. 1568, Nr 203,
poz. 1966 i Nr 217, poz. 2124 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 39 i Nr 19, poz. 177.
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 170, poz.
1652 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 41.
4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391,
Nr 65, poz. 594, Nr 96, poz. 874, Nr 166, poz. 1611 i Nr 189, poz. 1851 oraz z 2004 r. Nr 19, poz.
177.
5) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229, z 2002 r. Nr 74,
poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 233, poz. 1957, z 2003 r. Nr 46, poz. 392, Nr 80,
poz. 717 i 721, Nr 162, poz. 1568, Nr 175, poz. 1693, Nr 190, poz. 1865 i Nr 217, poz. 2124 oraz z
2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 49, poz. 464 i Nr 70, poz. 631.
6) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 27, poz. 298, z 2002 r. Nr 74,
poz. 676 i Nr 117, poz. 1007, z 2003 r. Nr 52, poz. 451, Nr 80, poz. 718 i Nr 199, poz. 1939.
7) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 120, poz.
1268 oraz z 2001 r. Nr 81, poz. 875, Nr 110, poz. 1189 i Nr 115, poz. 1229.
8) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i
Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 113,
poz. 984 i Nr 200, poz. 1682 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i 721, Nr 162, poz. 1568, Nr 203, poz.
1966 i Nr 229, poz. 2273.
9) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz.
1229, Nr 122, poz. 1323 i Nr 154, poz. 1793 i 1800, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676 i Nr
155, poz. 1287, z 2003 r. Nr 6, poz. 64, Nr 49, poz. 408, Nr 64, poz. 592, Nr 80, poz. 721 i Nr 122,
poz. 1143 oraz z 2004 r. Nr 69, poz. 624.
10) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 129, poz.
1447 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 126, poz.
1070, Nr 130, poz. 1112, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1682 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r. Nr 1,
poz. 15, Nr 80, poz. 717, 720 i 721, Nr 96, poz. 874, Nr 124, poz. 1152, Nr 162, poz. 1568, Nr 203,
poz. 1966 i Nr 217, poz. 2124 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 39 i Nr 19, poz. 177.
11) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 43, Nr 60, poz. 610, Nr
76, poz. 811, Nr 87, poz. 954, Nr 100, poz. 1085 i Nr 129, poz. 1441, z 2002 r. Nr 71, poz. 655, Nr
135, poz. 1143, Nr 141, poz. 1178 i 1180 i Nr 216, poz. 1824, z 2003 r. Nr 7, poz. 78, Nr 96, poz.
874, Nr 124, poz. 1154, Nr 128, poz. 1176, Nr 170, poz. 1651 i Nr 190, poz. 1864 oraz z 2004 r. Nr
49, poz. 466, Nr 54, poz. 535, Nr 62, poz. 574, Nr 70, poz. 632 i Nr 91, poz. 870.
12) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229, z 2002 r. Nr 74,
poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 233, poz. 1957, z 2003 r. Nr 46, poz. 392, Nr 80,
poz. 717 i 721, Nr 162, poz. 1568, Nr 175, poz. 1693, Nr 190, poz. 1865 i Nr 217, poz. 2124 oraz z
2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 49, poz. 464 i Nr 70, poz. 631.
13) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1803, z 2002 r. Nr
113, poz. 984, Nr 130, poz. 1112, Nr 233, poz. 1957 i Nr 238, poz. 2022 oraz z 2003 r. Nr 80, poz.
717, Nr 165, poz. 1592, Nr 190, poz. 1865 i Nr 228, poz. 2259.
|